Timor-Leste ho Emiradus Árabes Unidus hametin kooperasaun bilaterál durante vizita Noura Al Kaabi nian

Kua. 02 setembru 2026, 09:47h
790268247_940698892404887_815430403153539660_n

Ministra Estadu iha Ministériu Negósius Estranjeirus Emiradus Árabes Unidus (EAU) nian, Noura Bint Mohamed Al Kaabi, halo vizita ofisiál ida mai Timor-Leste husi loron 31 fulan-agostu to’o loron 1 fulan-setembru tinan 2026, durante vizita ne’e,  nia hala’o sorumutu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, no membru governu sira, atu hametin relasoins bilaterais no analiza área  kooperasaun foun sira entre nasaun rua ne’e. 791453637_940684702406306_3265896212800575711_n 790408298_940685202406256_8496367647039668228_n 792520620_1083742221179076_2150990553295413005_n 790400602_940096105809475_829275550691574560_n 789539149_940699249071518_8690972869198103045_n

Durante vizita ne’e, Noura Al Kaabi hasoru malu ho Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, ne’ebé akompaña husi Vise-Ministras Jesuína Gomes no Milena Rangel. Sorumutu ne’e foka liu ba reforsu relasoins diplomátikas no habelar kooperasaun iha setór komérsiu no investimentu, saúde, dezenvolvimentu rekursus umanus, kapasitasaun institusionál, no mós transformasaun dijitál.

Parte rua ne’e ko’alia mós kona-ba Timor-Leste nia integrasaun iha ASEAN no preparasaun ba Timor-Leste nia prezidénsia ba organizasaun ne’e, iha tinan 2029. Emiradus Árabes Unidus espresa nia vontade atu fó apoiu tékniku no fahe esperiénsia sira ne’ebé relevante ba prosesu ida-ne’e.

Ministra Estadu mós hasoru malu ho Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay. Sorumutu ne’e nu’udar oportunidade atu analiza oportunidade  kooperasaun nian iha setór ekonomia, investimentu, turizmu no otelaria, transformasaun dijitál, no mós dezenvolvimentu rekursus umanus, inklui iha kontestu preparasaun sira ba Prezidénsia ASEAN nian iha tinan 2029.

Vise-Primeiru-Ministru afirma katak "Timor-Leste kontinua prepara an atu asume responsabilidade boot ida iha  ASEAN iha tinan 2029" no anunsia kriasaun ekipa konjunta ida entre gabinete rua ne'e atu identifika prioridades kooperasaun nian, liuliu iha área rekursus umanus, ospitalidade, infraestruturas, otelaria no ekonomia dijitál.

Iha sorumutu sira ne’ebé hala’o durante vizita ne’e, analiza mós kona-ba posibilidade kooperasaun nian iha dijitalizasaun servisu públiku, jestaun bee, seguransa ai-han, enerjia renovável no asisténsia téknika.

Noura Al Kaabi mós hasoru malu ho Ministra Finansas, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso, hodi ko’alia kona-ba dada investimentu no diversifikasaun ekonómika. Parte rua konkorda hodi kontinua diálogu ho intensaun atu konklui akordu ekonómiku ne’ebé ho objetivu atu fasilita komérsiu, investimentu no kooperasaun ekonómika entre nasaun rua ne’e.

Iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Noura Al Kaabi simu husi Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta. Sorumutu ne’e ko’alia kona-ba aprofundamentu relasoins bilaterais, transformasaun dijitál, jestaun bee, seguransa ai-han no área kooperasaun sira seluk. Emiradus Árabes Unidus mós hato’o ninia intensaun atu estabelese reprezentasaun diplomátika iha Dili.

Vizita ne’e inklui viajen ida ba fatin konstrusaun kompleksu rezidensiál ba estudante universitáriu sira ne’ebé hetan apoiu hosi Emiradus Árabes Unidus, iha ne’ebé Prezidente Repúblika no Ministra Estadu partisipa iha aprezentasaun projetu ida no mós serimónia simbólika kuda ai-huun ida. Kompleksu ne'e, ne’ebé sai objetu husi Memorandu Entendimentu ida ne'ebé asina iha fulan-maiu tinan 2026, sei iha kapasidade atu simu estudante universitáriu maizumenus 300 iha Dili.

Iha ámbitu husi vizita ne’e, hala’o mós resepsaun ho partisipasaun husi Prezidente Repúblika, membru Governu sira, reprezentantes korpu diplomátiku no konvidadu sira seluk.

Timor-Leste no Emiradus Árabes Unidus estabelese relasoins diplomátikas iha loron 13 fulan-novembru tinan 2009. Vizita husi Noura Al Kaabi nian sai nudár  vizita altu nivel dahuluk hosi Emiradus Árabes Unidus mai Timor-Leste no fó kontinuidade ba dezenvolvimentu kooperasaun bilaterál iha área sira ne’ebé sai interese komún.

 

   Ba leten