Governu inaugura Subestasaun Komoro no projetu-pilotu fiu subterráneu iha Dili hodi reforsa fornesimentu eletrisidade

Ses. 03 jullu 2026, 10:41h
735553060_896966276793035_4781352929611351066_n

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão iha loron 1 fulan-jullu tinan 2026 halo inaugurasaun ba Subestasaun Komoro, Rede Transmisaun 150-kilovolt (kV), no projetu-pilotu ba instalasaun fiu subterráneu 20 kV entre Kulu-hun no Bekora, iha serimónia ida ne’ebé hala’o iha Fomentu II, iha Suku Komoro, munisípiu Dili. Infraestrutura foun ne’e ho objetivu atu hametin sistema elétriku nasionál, hadi’a estabilidade fornesimentu enerjia no hatán ba ezijénsia eletrisidade ne’ebé aumenta iha kapitál. 735018720_896960403460289_3757247608486815387_n 737674864_896960300126966_8199231971852368732_n 736931663_896963933459936_8670799215292913601_n 735001966_896960240126972_996942322002115301_n 735504700_896962983460031_690744821912196569_n

Konstrusaun Subestasaun Komoro ne’e hola parte iha estratéjia Governu Konstitusionál IX nian atu hametin infraestrutura enerjétika nasionál no hasa’e fiabilidade rede eletrisidade nian, hodi hatán ba kreximentu urbanu, ekonómiku no demográfiku iha Dili.

Durante serimónia ne’e, Primeiru-Ministru fó parabéns ba empreza ne’ebé responsavel ba konstrusaun ne’e tanba kompleta obra ne’e tuir prazu ne’ebé prevee ona no destaka importánsia atu asegura padraun kualidade ne’ebé aas iha ezekusaun infraestrutura públika. Nia mós subliña katak dezenvolvimentu nasionál presiza planeamentu no investimentu sira ba tempu naruk ne'ebé bele hatán ba nesesidade jerasaun sira iha futuru.

Xefe Governu mós hato’o agradesimentu ba kontribuisaun husi parseiru dezenvolvimentu, tékniku no traballadór sira ne’ebé envolve ona iha ezekusaun projetu ne’e, no mós husu protesaun ba infraestrutura públika husi parte populasaun no autoridade lokál sira. Nia mós defende atu habelar utilizasaun fiu subterráneu, tanba ida-ne’e kontribui hodi hametin seguransa no fiabilidade sistema elétriku nian, no mós hadi'a organizasaun urbana sidade Dili nian.

Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, esplika katak subestasaun foun ne’e nu’udar resposta ba problema ahi-eletrisidade mate ne’ebé akontese iha tinan hirak ikus ne’e. Nia hatutan, infraestrutura ne’e reforsa kapasidade atuál hosi Subestasaun Kamea-Bekora, ne’ebé responsavel ba fornesimentu eletrisidade ba Dili, Ermera no Aileu. Tuir Ministru, aumentu iha atividade ekonómika, investimentu no konstrusaun infraestrutura foun iha kapitál, halo kriasaun kapasidade distribuisaun enerjia nian ne’ebé foun sai importante tebetebes, ne'ebé sei permite atu halo balansu ba karga rede nian no garante kontinuidade fornesimentu durante operasaun manutensaun ka iha kazu avaria nian.

Projetu ne’e inklui instalasaun transformadór tolu ho kapasidade totál 120 MVA, sistema supervizaun no kontrolu remotu  (SCADA) ida, no mós rede transmisaun 150 kV ida ho nia estensaun maizumenus kilómetru lima, ho konfigurasaun sirkuitu duplu. Obra ne’e hala’o iha fulan 15 nia laran, ho investimentu dolar amerikanu millaun 22 resin.

Inaugura mós projetu-pilotu ba instalasaun fiu subterráneu 20 kV entre Kulu-hun no Bekora, ne’ebé ho objetivu atu hasa’e seguransa no fiabilidade ba distribuisaun enerjia. Solusaun ida-ne'e mós garante ligasaun direta ida ba Hospital Nacional Guido Valadares no mós hamenus risku ahi-eletrisidade mate iha instituisaun saúde ne’e.

Serimónia ne’e sura ho partisipasaun hosi membrus Governu no Parlamentu Nasionál, Embaixadora Repúblika Populár Xina ba Timor-Leste, Wang Wenli, reprezentantes hosi EDTL, EP, setór privadu, autoridade lokál, no mós membru komunidade sira.

   Ba leten