Ministru Agio Pereira hasoru-malu ho Xefe Forsas Armadas Reais Tailándia no aprezenta Projetu Memoriál INTERFET

Ter. 10 novembru 2026, 17:44h
WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.49.58

Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus, Agio Pereira, iha tersa-feira ne’e, loron 10 fulan-novembru tinan 2026, iha Dili, hasoru-malu ho Xefe Forsas Armadas Reais Tailándia nian, Jenerál Ukris Boontanondha, nu’udar parte ida hosi ninia vizita ofisiál ba Timor-Leste, husi loron 10 to’o 12 fulan-novembru. Sorumutu ne’e tuir fali ho vizita ida ba antigu eliportu INTERFET, ne’ebé besik Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, iha ne’ebé planeia ona atu instala Memoriál INTERFET nian iha futuru. WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.49.57 WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.49.57 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.49.59 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.49.59 WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.00 WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.02 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.01 (3) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.01 (2) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.01 WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.01 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.00 (2) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.03 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.04 (1) WhatsApp Image 2026-11-10 at 17.50.03

Durante sorumutu ne’e, Ministru Agio Pereira fó boazvindas ba delegasaun Tailándia no aprezenta enkuadramentu istóriku, konseitu no objetivu prinsipál sira husi projetu ne’e, ne’ebé ho objetivu atu prezerva memória Forsa Internasionál ba Timor-Leste (INTERFET) no rekoñese kontribuisaun husi país 22 ne’ebé partisipa iha misaun 1999, ne’ebé importante tebe-tebes ba restabelesimentu pás no seguransa hafoin Konsulta Populár.

Ministru esplika katak projetu ne’e prevee transformasaun antigu elikópteru sai fatin ida ne’ebé iha valór istóriku, edukativu, kulturál no turístika, liuhusi reabilitasaun estrutura sira ne’ebé eziste ona, konstrusaun monumentu komemorativu ida no kriasaun fatin ba espozisaun, jardín memoriál no dalan interpretativu. Memoriál ne’e hakarak mós atu promove edukasaun ba pás, peskiza istórika no kooperasaun internasionál, nune’e mós konstrui polu turístiku no kulturál foun ida iha Dili.

Agio Pereira agradese ba konfirmasaun partisipasaun Tailándia nian iha Grupu Sentrál Parseirus Estratéjikus ba Projetu Memoriál INTERFET, hodi salienta importánsia envolvimentu hosi país sira ne’ebé halo parte iha misaun ba dezenvolvimentu inisiativa ne’e no prezervasaun ninia memória istórika.

Jenerál Ukris Boontanondha hato’o vontade Tailándia nian atu kontribui ba konkretizasaun Memoriál ne’e, no iha sorumutu nia rohan, Xefe Forsas Armadas Reais Tailándia oferese ba Ministru Agio Pereira, fotografia ida ne’ebé dokumenta partisipasaun forsa tailandeza sira nian iha misaun INTERFET iha 1999, ho objetivu atu inklui iha kolesaun istóriku no espozisaun Memoriál nian iha futuru. Jestu ne’e nu’udar kontribuisaun dahuluk ba rekolla materiál istóriku sira ne’ebé iha ligasaun ho partisipasaun Tailándia nian iha misaun ne’e.

Hafoin sorumutu ne’e, Jenerál Ukris Boontanondha no ninia delegasaun vizita fatin ne’ebé prevee ona ba Memoriál ne’e, iha ne’ebé sira haree kona-ba proposta organizasaun nian ba fatin no mós intervensaun prinsipál sira ne’ebé prevee ona, liuliu rekuperasaun torre kontrolu tuan, rekonversaun hangares (armazén ba elikópteru), konstrusaun monumentu komemorativu no kriasaun jardín memoriál, dalan ba vizita no fatin espozisaun no mós interpretasaun istórika nian.

Vizita ofisiál Jenerál Ukris Boontanondha nian inklui mós sorumutu institusionál no atividade kooperasaun militár sira. Molok hala’o sorumutu ho Ministru Agio Pereira, responsavel tailandés ne’e hala’o vizita kortezia ida ba Xefe Estadu-Maiór-Jenerál F-FDTL, iha Kuartél-Jenerál Forsas Defeza Timor-Leste, iha Dili.

Ba loron 11 fulan-novembru, marka ona sorumutu ida ho Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, tuirmai vizita ba instalasaun militár no fatin istóriku sira iha Metinaru, Manatutu no Baukau. Programa ne’e inklui Sentru Treinu ba Apoiu Operasaun Pás no Jardim dos Heróis iha Metinaru, antiga pozisaun PHILBATT iha Manatutu, no mós Baze Komponente Terrestre no Aeródromu Baukau, fatin ne’ebé kontinjente Tailándia THAIBATT destaka durante misaun internasionál. Vizita ofisiál ne’e sei remata iha loron 12 fulan-novembru, hafoin dezlokasaun ida ba Cristo Rei no Dolok Oan iha Dili.

Sorumutu no envolvimentu Tailándia nian iha Projetu Memoriál INTERFET hametin liután lasu amizade no kooperasaun entre país rua no mós kompromisu hamutuk ba prezervasaun memória misaun internasionál nian iha 1999.

 

 

   Ba leten