Primeiru-Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira

Iha loron 29 fulan-outubru tinan 2026,  iha Kaikoli, Dili, Primeiru-Ministru,  Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé  akompaña husi Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal,  inaugura  Sentru Formasaun Seguransa no Saúde iha Servisu (OHS), ne’ebé sei utiliza  ba formasaun, sertifikasaun no lisensiamentu ba operadór  mákina no ekipamentu pezadu sira, iha ámbitu kompeténsia  Institutu Jestaun Ekipamentus no Apoiu ba  Dezenvolvimentu Infraestruturas (IGEADI, IP) nian,  ho objetivu  atu hasa’e kualifikasaun traballadór nasionál sira nian  no reforsa seguransa iha utilizasaun ekipamentu hirak-ne’e. 867444281 1004134766076185 4278548397239267742 n 300x168 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 867660130 1004135372742791 6416347314490115318 n 185x225 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 871795392 1004134342742894 5529286087230315448 n 300x168 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 864542641 1004134959409499 6380531998393524323 n 300x214 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 863014776 1004134909409504 1961353435934316461 n 290x225 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 868169943 1004136019409393 5648239034085253523 n 300x168 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira 855966180 1828794701788516 3511071655904107578 n 295x225 Primeiru Ministru no Ministru Obras Públikas inaugura sentru formasaun no lisensiamentu ba operadór ekipamentu pezadu sira

Sentru ne’e ninia finalidade  mak atu apoia implementasaun sistema formasaun ida, avaliasaun kompeténsia sira , sertifikasaun no lisensiamentu ba operadór mákina no ekipamentu sira ne’ebé iha risku aas, tuir rekizitu legál no mós padraun saúde no seguransa  nian iha servisu. Inisiativa ne’e kobre preparasaun téknika ba operadór sira, identifikasaun no prevensaun ba risku profisionál sira, prosedimentu utilizasaun sira ne’ebé seguru, no mós konservasaun no manutensaun ba ekipamentu sira. Inisiativa ne’e mós ho objetivu atu asegura katak traballadór sira  iha kualifikasaun ne’ebé presiza hodi hala’o atividade hirak-ne’e, prevene asidente sira iha servisu fatin,  habelar oportunidade empregu nian ba timoroan sira no hamenus dependénsia ba operadór estranjeiru sira.

Durante serimónia ne’e, Primeiru-Ministru destaka nesesidade atu prepara rekursus umanus rai-laran nian hodi hatán ba ezijénsias téknikas ba  projetu dezenvolvimentu no investimentu iha país ne’e. Xanana Gusmão  husu ba IGEADI atu asegura akompañamentu ba sentru ne’e, manutensaun ba ekipamentu sira,  no mós kontinuidade ba atividade formasaun. Xefe Governu ne’e  mós agradese ba apoiu hosi Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun (JICA) ba dezenvolvimentu kapasidade téknika nasionál.

Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, subliña katak kualifikasaun operadór sira nian tenke kobre  la’ós de’it operasaun ba mákina sira, maibé mós identifikasaun risku, manutensaun preventiva no kumprimentu ba prosedimentu seguransa nian. Ministru  ne’e alerta kona-ba perigu sira ne’ebé asosiadu ho utilizasaun ekipamentu pezadu sira, liuliu iha operasaun sira ne’ebé hala’o durante tempu udan no iha área sira ne’ebé afetadu hosi inundasaun ka rai-halai.

Estabelesimentu  sentru ne’e halo parte iha alterasaun lejizlativa sira ne’ebé aprova hosi Governu iha tinan 2025. Dekretu-Lei n.º 18/2025, loron 2 fulan-jullu, habelar responsabilidades IGEADI nian atu promove formasaun téknika espesializada no sertifikada, enkuantu Dekretu-Lei n.º 19/2025,  iha data ne’ebé  hanesan, estabelese regra  no kondisaun sira ba utilizasaun  mákina no ekipamentu sira  ho risku ne’ebé aas.  Diploma hirak-ne’e hetan aprovasaun iha sorumutu  Konsellu Ministrus loron 11 fulan-juñu tinan 2025.

Serimónia ne’e mós  hetan partisipasaun husi Vise-Ministru Obras Públikas, Júlio do Carmo da Silva, Sekretáriu Estadu Eletrisidade, Bee no Saneamentu, Santos Noronha, Sekretáriu Estadu Protesaun Sivíl, Domingos Mariano Reis, Prezidente Komisaun E husi  Parlamentu Nasionál, Deputadu Marcos Xavier, Segunda Komandante-Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste, Komisária Asistente Natércia Eufrásia Soares Martins, Prezidente IGEADI, Ana Paula da Cruz, no mós reprezentante sira husi JICA iha Timor-Leste.

Inisiativa ne’e halo parte iha medidas Governu nian ne’ebé ho objetivu  atu hasae  kualifikasaun traballadór nasionál sira nian no mós aplikasaun padraun seguransa iha utilizasaun ekipamentu sira ho risku  ne’ebé aas.

url: https://timor-leste.gov.tl?lang=tp&p=53695