Vise Primeiru-Ministru no Ministru Defeza marka abertura tinan akadémiku iha Akademia Militár Konjunta
Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór Asuntus Sosiais, Mariano Assanami Sabino, iha loron 29 fulan-outubru tinan 2026, prezide serimónia abertura solene ba tinan akadémiku 2026-2027 Akademia Militár Konjunta nian, ne’ebé hala’o hosi Ministériu Defeza, iha suku Liurai, munisípiu Aileu. Iha serimónia ne’e hetan partisipasaun hosi Ministru Defeza, Donaciano do Rosário da Costa Gomes, ne’ebé halo diskursu ba aula dahuluk, no mós marka inísiu hosi kursu vestibular dahuluk (kursu preparasaun) ba instituisaun ne’e, ho objetivu atu prepara estudante-kadete jerasaun dahuluk ba formasaun ofisiál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) nian.

Akademia Militár Konjunta inaugura iha loron 2 fulan-fevereiru tinan 2026, nu’udar parte ida hosi komemorasaun ba tinan 25 transformasaun FALINTIL ba F-FDTL. Instituisaun ne’e kria atu garante formasaun akadémika no militár ba futuru ofisiál sira hosi Forsas Armadas, liuhosi modelu hanorin ne’ebé integra koñesimentu tékniku, abilidade lideransa, no valór institusionál sira.
Abertura tinan akadémiku marka etapa foun ida iha implementasaun projetu ida-ne’e nian, hafoin preparasaun instalasaun sira, selesaun ba estudante-kadete na’in-60 dahuluk, dezenvolvimentu kurríkulu formasaun tinan haat nian, no preparasaun ba prosesu akreditasaun akadémika.
Iha nia diskursu, Mariano Assanami Sabino destaka responsabilidade Akademia nian hodi prepara jerasaun futuru ofisiál militár sira, ho formasaun téknika, kapasidade lideransa, no mós respeitu ba valór konstitusionál no demokrátiku sira.
"Ita presiza ofisiál sira ne'ebé preparadu atu hasoru dezafiu sira ohin loron no futuru nian, ho abilidade hodi serbí, lidera, no hatudu ezemplu, ne’ebé dedika sira-nia koñesimentu, kompeténsia, no valór sira hodi serbí ba F-FDTL. Ohin ita iha responsabilidade hodi prezerva liberdade, hametin instituisaun sira, no prepara jerasaun foun sira ba futuru. Iha kontestu ida-ne'e mak Akademia Militár Konjunta mosu", nia hatete.
Vise-Primeiru-Ministru rekoñese serbisu ne’ebé hala’o hosi Ministériu Defeza, Estadu-Maiór-Jenerál F-FDTL, no Institutu Defeza Nasionál iha kriasaun Akademia ne’e, no mós kontribuisaun hosi Tenente-Jenerál Falur Rate Laek ba realizasaun projetu ne’e.
Nia mós temi nesesidade atu asegura kontratasaun ba profesór sira ne'ebé kualifikadu, aplikasaun ba programa sira ensinu nian ne'ebé ezijente, avaliasaun ba rezultadu formasaun sira, no mós kontinuidade hosi apoiu institusionál ba Akademia ne’e.
"Ita-nia objetivu tenke harii Akademia ida ne’ebé sai referénsia, ne’ebé hetan rekoñesimentu ba kualidade hosi nia ensinu no kompeténsia hosi ofisiál sira ne'ebé maka sei sai parte hosi jerasaun futuru sira F-FDTL nian", nia deklara.
Bainhira dirije ba estudante-kadete sira, Mariano Assanami Sabino salienta responsabilidade ne'ebé sira asume nu'udar estudante jerasaun dahuluk iha instituisaun ne’e no apela hodi haburas valór sira hanesan dixiplina, onestidade, respeitu, espíritu ekipa, no sentidu devér nian.
Serimónia ne’e inklui aula dahuluk, ho tema “Sai Ofisiál: Atu Serbí, Lidera no Hatudu Ezemplu,” ne’ebé hato’o husi Ministru Defeza, Donaciano do Rosário da Costa Gomes.
Iha ninia diskursu, Ministru Defeza aborda prinsípius doutrina militár, étika, dixiplina, no responsabilidade ofisiál sira-nian ba Estadu no populasaun. Nia salienta, Akademia tenke garante la’ós de’it transmisaun koñesimentu tékniku no militár, maibé mós formasaun karakter, integridade, no kapasidade komandu ba futuru ofisiál F-FDTL sira.
Ministru apela ba estudante-kadete, profesór, no instrutór sira atu orienta prosesu formasaun tuir valór no prinsípiu sira instituisaun militár nian, ho objetivu atu prepara ofisiál sira ne’ebé bele ezerse funsaun lideransa nian no mós kontribui ba defeza soberania no integridade territoriál Timor-Leste nian.
Programa ne’e inklui vizita ida ba instalasaun sira Akademia nian no enkontru ida ho estudante-kadete sira, ne'ebé permite partisipante sira atu hatene kona-ba kondisaun sira ensinu no formasaun nian.
Serimónia ne’e hetan mós partisipasaun husi Vise-Xefe Estadu-Maiór-Jenerál F-FDTL, Majór-Jenerál Calisto dos Santos, Komandante Akademia Militár Konjunta, Kapitaun-Fragata Duarte Borges Loe, Diretór interinu Institutu Defeza Nasionál nian, Nuno Corvelo Sarmento, Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres, Segunda Komandante-Jerál hosi Polísia Nasionál Timor-Leste, Komisária Asistente Natércia Eufrázia Soares Martins. Partisipa mós reprezentantes hosi Parlamentu Nasionál, membrus Governu, autoridade munisípiu sira, reprezentantes korpu diplomátiku, ofisiál F-FDTL no PNTL sira, dosentes, instrutór sira, no mós membru família husi estudante-kadete sira.
Akademia Militár Konjunta nu’udar parte hosi inisiativa dezenvolvimentu rekursus umanus iha setór Defeza no ho objetivu atu forma ofisiál sira ba kuadru permanente F-FDTL nian, tuir instituisaun nia nesesidade no rekizitu profisionál instituisaun ne’e nian.






































