Governu analiza pontu situasaun hosi prosesu integrasaun iha ASEAN no preparasaun Prezidénsia ba organizasaun ne’e

Seg. 26 outubru 2026, 15:32h
985bd08a-edb0-412c-8553-e109bcb351f8

Iha loron 26 fulan-outubru tinan 2026, Governu hala’o Sorumutu Koordenasaun Interministeriál ba da-5 kona-ba Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN no Sorumutu Konsellu Nasionál Organizasaun Prezidénsia ASEAN (ACNOC) nian ba da-3, nu’udar parte ida hosi akompañamentu ba integrasaun país nian iha organizasaun ne’e no mós preparasaun Timor-Leste nia Prezidénsia ba ASEAN iha tinan 2029. WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.14.20 WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.14.20 (1) WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.14.21 WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.14.22 WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.15.22 WhatsApp Image 2026-10-26 at 15.14.22 (1)

Sorumutu ne’e hala’o iha loron ne’ebé marka selebrasaun aniversáriu dahuluk hosi Timor-Leste nia adezaun ofisiál ba Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN). Iha loron 26 fulan-outubru tinan 2025, Timor-Leste sai nu’udar Estadu-Membru ba da-11 hosi organizasaun ne’e, durante Simeira ASEAN ba da-47 iha Kuala Lumpur.

Durante tinan ikus ne’e, Timor-Leste partisipa iha estrutura no mekanizmu sira ASEAN nian no mós hala’o ona prosesu integrasaun institusionál no kontinua prosesu integrasaun institusionál no implementasaun kompromisu sira ne’ebé asosiadu ho nia estatutu nu’udar Estadu-Membru.

Sorumutu interministeriál ne’e fó oportunidade atu halo pontu situasaun kona-ba prosesu ida-ne’e no mós ko’alia kona-ba prioridade koordenasaun entre ministériu no instituisaun nasionál sira ne’ebé envolve.

Sorumutu ACNOC ba da-4 ne’e foka liu ba serbisu ne’ebé la’o hela hodi prepara  Timor-Leste nia Prezidénsia ba ASEAN iha tinan 2029, tantu iha aspetu organizasionál no institusionál, no mós iha definisaun neineik kona-ba prioridade sira ne’ebé Timor-Leste hanoin atu dezenvolve durante ninia prezidénsia.

Iha kontestu ida-ne’e, ko’alia mós asuntu sira ne’ebé relasiona ho ajenda ekonómika, inklui preparasaun Priority Economic Deliverables (PED) no ninia koordenasaun ho mekanizmu nasionál sira ba preparasaun Prezidénsia nian.

Sorumutu sira ne’e nu’udar kontinuidade hosi prosesu koordenasaun nasionál ne’ebé relasiona ho Timor-Leste nia partisipasaun iha ASEAN no preparasaun ba responsabilidade sira ne’ebé Timor-Leste sei asume nu’udár Prezidente ba organizasaun ne’e iha tinan 2029.

 

 

   Ba leten