Sekretáriu Estadu Pekuária hasoru malu ho Governadór Bali hodi hametin kooperasaun iha setór ne’e

Ses. 23 outubru 2026, 14:54h
858347247_1457756450745372_5084121283086288920_n

Sekretáriu Estadu Pekuária, José Vieira de Araújo, iha loron 22 fulan-outubru tinan 2026, hasoru malu ho Governadór Provínsia Bali, I Wayan Koster, iha Denpasar,  hodi kontinua diskusaun kona-ba kooperasaun entre Timor-Leste no provínsia Indonézia iha setór pekuária, ho foku ba hadi’a jenétika, saúde animál no dezenvolvimentu kapasidade téknika nian. 856661327_1457753050745712_8254896724867103040_n 857957583_1457755910745426_4514973218061349856_n 858284452_1457754214078929_4006411959436497442_n 857371310_1457753717412312_265907382460105101_n

Sorumutu ne’e nu’udar kontinuidade hosi kontaktu sira ne’ebé hala’o ona entre Timor-Leste no Provínsia Bali nian atu aprofunda kooperasaun iha setór ne’e. Iha loron 2 no 3 fulan-outubru, Ministru Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas, Marcos da Cruz, partisipa iha Bali–Timor-Leste Business Forum 2026, ne’ebé hamosu akordu kooperasaun tolu, inklui ida iha setór pekuária. Durante Forun ne’e, Ministru mós hasoru malu ho Governadór I Wayan Koster, iha ne'ebé sira ko’alia kona-ba oportunidade kooperasaun iha área agrikultura, pekuária, peskas, turizmu no komérsiu, inklui experiénsia Bali nian kona-ba kriasaun (hakiak) no jestaun karau.

Durante sorumutu ne’e iha loron 22 fulan-outubru, parte sira diskute kona-ba posibilidade kooperasaun nian ne’ebé relasiona ho karau Bali (sapi Bali), liuliu kona-ba hadi'a jenétika no mós fahe koñesimentu no kapasidade téknika sira. Ko’alia mós kona-ba rekizitu tékniku, sanitáriu, kuarentena no administrativu ne’ebé relasiona ho posibilidade sosa no transporte animál sira ne’e ba Timor-Leste.

Posibilidade implementasaun inisiativa  ida-ne'e sei depende ba avaliasaun kuantidade no karakterístika hosi animál sira ne'ebé bele fornese, sira-nia kondisaun saúde, nune’e mós kumpre prosedimentu legál, veterináriu, no kuarentena  ne'ebé aplikavel.

Vizita ne’e halo parte iha prosesu ne’ebé luan liu hodi hametin kooperasaun entre Timor-Leste ho Indonézia iha setór pekuária. Iha fulan-setembru tinan ida-ne’e, José Vieira de Araújo hasoru malu ho Diretór-Jerál Pekuária no Saúde Animál hosi Ministériu Agrikultura Indonézia, Agung Suganda. Diskusaun sira-ne’e foka liu ba saúde animál iha área fronteira, hadi'a animál nia jenétika, dezenvolvimentu rekursus umanus, no mós komérsiu produtus pekuárius.

Iha fulan hanesan, delegasaun Timor-Leste nian ida ne’ebé lidera husi Sekretáriu Estadu vizita Sentru Inseminasaun Artifisiál Singosari (BBIB Singosari), iha ne’ebé ko’alia kona-ba posibilidade kooperasaun nian iha área formasaun téknika, teknolojia reprodutiva, inseminasaun artifisiál no hadi’a jenétika animál.

Dezenvolvimentu kooperasaun iha área ida-ne’e tuir Governu nia prioridade sira ba setór pekuária, ne’ebé inklui hasa’e produsaun animál, hadi’a saúde animál, hametin kapasidade téknika, no mós kontribuisaun pekuária ba seguransa ai-han no dezenvolvimentu ekonómiku komunidade rurál sira-nian.

 

 

   Ba leten