Balkaun Úniku halo ona atendimentu liu rihun 81 iha territóriu nasionál tomak

Kin. 08 outubru 2026, 10:06h
Captura de ecrã 2026-10-08 100231

Governu Konstitusionál IX liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál, implementa ona Rede Balkaun Úniku 14 iha territóriu nasionál tomak, ne’ebé hala’o ona atendimentu 81.368 hosi fulan-maiu tinan 2024 to’o fulan-agostu tinan 2026, hanesan parte ida hosi prosesu simplifikasaun no modernizasaun administrativa no mós hakbesik servisu públiku ba populasaun sira.   Captura de ecrã 2026-10-08 100246 Captura de ecrã 2026-10-08 100306

Hosi totál servisu ne’ebé presta ona, kona-ba billete identidade 57.715, sertifikadu rejistu kriminál 16.717, pasaporte 6.370, no sertidaun nasimentu 566.

Balkaun Úniku funsiona nu’udar sentru atendimentu ida iha nivel lokál ne’ebé konsentra,  asesu ba informasaun no servisu públiku oioin iha fatin ida de’it, ho objetivu atu habesik Administrasaun Públika ba sidadaun sira, simplifika prosedimentu, no mós hamenus viajen, kustu no tempu atendimentu nian.

Implementasaun ba rede ne’e hahú ho inaugurasaun Balkaun Úniku Manatutu nian iha fulan-maiu tinan 2024. Tuirmai Baukau, Likisá, Ataúro, Dili, Aileu, Manufahi, Kovalima, Oe-Kusi, Bobonaru, Lautein, Ermera, Ainaru no foin lalais iha Vikeke, ne’ebé inaugura iha loron 30 fulan-jullu tinan 2026.

Implementasaun Balkaun Úniku enkuadra iha Dekretu-Lei n. 3/2025, loron 22 fulan-janeiru, kona-ba Balkaun Úniku no Portál Munisipál, no mós iha Diploma Ministeriál n. 32/2025, loron 11 fulan-setembru, ne’ebé estabelese kriasaun ba Balkaun Úniku iha munisípiu sira, iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Kusi no iha Ataúru.

Aleinde atendimentu prezensiál, modelu ne’e prevee asesu ba servisu sira liuhusi plataforma dijitál, atendimentu telefóniku no Balkaun Úniku Movel. Ida ikus ne’e permite lori servisu ba postu administrativu no suku sira, ho asaun ne’ebé hala’o iha tinan 2026 iha fatin sira hanesan Makili, Ataúro; Maluro, Baucau; Dato, Likisá; no mós Fahinihan no Bubususu, iha Manufahi.

Etapa tuirmai hosi prosesu ne’e prevee integrasaun progresiva ba servisu públiku seluk iha Balkaun Úniku ne’e. Instituisaun sira ne’ebé identifika ona ba expansaun servisu ida-ne’e, mak Institutu Nasionál Seguransa Sosiál, Komisaun Anti-Korrupsaun no Provedoria Direitus Umanus no Justisa.

Prevee mós integrasaun servisu husi departamentu governamentál oioin, inklui Ministériu Interiór, Finansas, Edukasaun, Obras Públikas, Komérsiu no Indústria, Transportes no Komunikasoins, Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas, no mós sira seluk.

Expansaun ba servisu ne’ebé disponivel no mekanizmu atendimentu ne’e sei fó kontinuidade ba implementasaun Balkaun Úniku nu’udar instrumentu simplifikasaun administrativa no prestasaun servisus públikus ne’ebé besik liu tan ba sidadaun sira.

 

 

 

 

   Ba leten