Parlamentu aprova alterasaun ba Orgánika Kámara Kontas nian

Kua. 07 outubru 2026, 15:32h
836635177_1792042498713853_6272123069099581717_n

Iha loron 6 fulan-outubru tinan 2026, iha votasaun  final global, Parlamentu Nasionál  aprova Projetu Lei n.º 18/VI (3.ª), ne’ebé relasiona  ho alterasaun datoluk ba Lei  n.º 9/2011, loron 17 fulan-agostu, ne'ebé aprova Orgánika Kámara Kontas nian hosi Tribunal Superior Administrativu, Fiskál no Kontas, ho votu a favór  37, kontra 16 no abstensaun ida. 837538455_1448724170573075_8779750553561745034_n

Alterasaun ne’ebé aprova prevee atu halakon modalidade fiskalizasaun  prévia, hodi mantein  modalidade fiskalizasaun iha tempu hanesan no tuituir malu kona-ba despezas no kontratus públikus.

Durante debate parlamentár, Governu salienta katak alterasaun ne’e ho objetivu atu adapta mekanizmu fiskalizasaun ho nesesidade atuál Administrasaun Públika nian, hodi hamenus atrazu iha prosedimentu administrativu no mós ezekusaun programa no projetu públiku sira, sein halakon mekanizmu kontrolu  kona-ba utilizasaun rekursus Estadu nian.

Vise-Ministru ba Asuntus Parlamentares, Adérito Hugo da Costa, esplika katak fiskalizasaun prévia permite halo kontrolu antes ezekusaun ba kontratu no gastu públiku, maibé bele mós hamosu atrazu iha prosedimentu. Tuir Vise-Ministru, maski lei estabelese prazu hodi verifika legalidade, prosesu balun, iha prátika, rejista ona prosesu análize ne’ebé kleur tebes, ne’ebé fó impaktu ba ezekusaun projetu públiku sira no kooperasaun ho parseiru internasionál sira.

Ho hala’o fiskalizasaun iha tempu hanesan,  Kámara Kontas bele halo monitorizasaun ba prosedimentu despeza públiku nian durante ninia ezekusaun, hahú husi prosesu aprovizionamentu to’o implementasaun projetu. Enkuantu, fiskalizasaun susesiva sei permite halo verifikasaun tuirmai ba ezekusaun finanseira.

Governu subliña katak alterasaun ne'e la halakon kontrolu kona ba utilizasaun rekursus públikus nein hasai responsabilidade husi entidade ezekutora sira. Organizmu públiku sira mantein responsabilidade ba planeamentu, aprovizionamentu, ezekusaun no rezultadu projetu sira nian no, iha kazu irregularidade ka violasaun ba lei, responsavel sira sei kontinua sujeita  ba mekanizmu legál no finanseiru sira ne'ebé aplikavel.

Nune’e, alterasaun ne’e ho objetivu atu konsilia (halo ekilíbriu) fiskalizasaun no transparénsia iha jestaun finansas públikas ho efisiénsia ida ne’ebé  boot tebes iha prosedimentu administrativu   no mós ezekusaun programa no projetu dezenvolvimentu sira.

Sesaun plenária ne’e hetan partisipasaun husi Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku, Gastão Francisco de Sousa, Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus, no Vise-Ministru Asuntus Parlamentares, Adérito Hugo da Costa.

   Ba leten