Governu prepara dezenvolvimentu projetu enerjia eólika (anin) iha Vikeke no Bobonaru
Governu, liuhosi Ministériu Obras Públikas no Eletrisidade Timor-Leste, EP (EDTL, EP), iha loron 6 fulan-outubru tinan 2026, iha Dili, formaliza akordu asisténsia téknika ida ho Korporasaun Finanseira Internasionál (IFC), membru hosi Grupu Banku Mundiál, ba preparasaun projetu produsaun enerjia eólika (anin) iha Larigutu, iha Munisípiu Vikeke, no Oeleu, iha Munisípiu Bobonaru.

Akordu ne’e estabelese IFC nia apoiu tékniku ba EDTL iha preparasaun projetu, inklui estudu sira ne’ebé presiza no dokumentasaun ba lansamentu konkursu públiku ida, ho hanoin atu mobiliza investimentu privadu ba ninia implementasaun.
Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, hateten katak dezenvolvimentu enerjia eólika (anin) halo parte iha planu Governu nian atu diversifika fonte produsaun eletrisidade, hamenus dependénsia ba kombustivel ne’ebé importa, no hamenus kustu sira ne'ebé relasiona ho produsaun enerjia.
“Ita sei bele hahú uza enerjia hosi anin no loro-matan, nune’e bele hamenus orsamentu ba produsaun eletrisidade”, dehan Ministru.
Estudu viabilidade hala’o hela no instala ona torre ho aas metru 100 iha Larigutu no Oeleu hodi halibur no avalia dadus relasiona ho anin. Ekipa téknika sira hosi IFC no EDTL sei kontinua serbisu preparasaun no definisaun detallada ba projetus ne’e.
Prezidente Konsellu Administrasaun EDTL, Paulo da Silva, esplika katak prevee ona atu lansa konkursu ne’e iha tinan 2027 no katak, bainhira hala’o prosesu ne’e tuir planu, Kontratu Sosa Enerjia (Power Purchase Agreement-PPA) bele asina iha tinan klaran ka iha final tinan ne’ebé hanesan.
Projetu sira ne’e tenke tuir modelu Produtór Enerjia Independente (Independent Power Producer-IPP), iha ne’ebé investimentu sei halo hosi setór privadu, hanesan ho modelu ne’ebé aplika ba projetu enerjia solar fotovoltaika iha Laleia, Munisípiu Manatutu.
Reprezentante Grupu Banku Mundiál iha Timor-Leste, David Freedman, hateten katak asisténsia téknika ne’e sei kontribui ba preparasaun projetu no ba realizasaun meta sira ne’ebé estabelese ona iha Planu Médiu Prazu 2027–2030.
Tuir kalendáriu ne’ebé aprezenta, prosesu aprovizionamentu sei hahú iha tinan 2027, ho konkluzaun projetus ne’e prevee ba tinan 2028 ka 2029. Governu mós estabelese hanesan objetivu atu hasa’e EDTL nia autonomia finanseira entre tinan 2030 no 2031 no mós hamenus nia dependénsia ba subsídiu Estadu nian.






































