Timor-Leste hahú halo esportasaun masin husi Laga ba Nova Zelándia
Iha loron 3 fulan-outubru tinan 2026, iha Portu Tibar, Likisá, Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Francisco Kalbuadi Lay, no Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus Nino Pereira, partisipa iha lansamentu ba esportasaun masin dahuluk ne’ebé prodús iha Laga, iha Munisípiu Baukau, ba Nova Zelándia, ho volume tonelada 300.
Esportasaun ne'e hala'o husi kompañia timoroan ida no marka produtu nasionál ida-ne'e tama ba merkadu neozelandés, iha ámbitu hosi esforsus hodi hasa'e produsaun nasionál, diversifika esportasaun no dezenvolve setór privadu.
Inisiativa ne’e hala’o loron ida hafoin asinatura Memorandu Entendimentu ida entre Ministériu Komérsiu no Indústria ho kompañia ne’ebé responsavel ba projetu ne’e, ne’ebé ho objetivu atu apoia dezenvolvimentu indústria masin iha Timor-Leste. Akordu ne’e estabelese kuadru ida ba kooperasaun iha ne’ebé Governu fó apoiu ba dezenvolvimentu setór ne’e, no kompañia asume lideransa ba atividade emprezariál, ho foku ba produsaun nasionál, transformasaun no esportasaun.
Memorandu Entendimentu ne’e ninia objetivu mak atu hasa’e produsaun masin rai-laran, hamenus neineik dependénsia ba importasaun, no mós promove produtu sira ne’ebé kumpre padraun kualidade ne’ebé ezije husi merkadu internasionál. Inisiativa ne’e mós ho objetivu atu kontribui ba kriasaun empregu no fonte rendimentu iha área produsaun sira.
Durante serimónia ne’e, Vise-Primeiru-Ministru Francisco Kalbuadi Lay destaka inisiativa husi setór privadu Timor-Leste nian no mós poténsia ba kreximentu indústria nasionál nian.
“Ita hein katak indústria ki’ik ida-ne’e bele buras liután”, dehan Vise-Primeiru-Ministru.
Ministru Komérsiu no Indústria salienta katak aumentu iha produsaun doméstika sei permite oferese masin iha país ne’e no hamenus importasaun bainhira reforsa kapasidade produsaun nian.
“Ida-ne’e hatudu katak iha seriedade tantu husi parte Governu no mós hosi setor privadu. Ohin loron, masin ne’ebé prodús iha Timor ne’e esporta tiha ona. Bainhira produsaun nasionál aumenta ita sei hamenus importasaun masin husi rai-li’ur”, hateten Filipus Nino Pereira.
Tuir informasaun ne’ebé hato’o durante lansamentu ne’e, atividade ne’ebé relasiona ho indústria masin kria ona kampu traballu liu 500. Kompañia ne'e prevee atu hasa'e produsaun no habelar neineik ninia atividade iha zona sira seluk iha nasaun ne'e.
Aleinde Nova Zelándia, identifika mós Austrália, Indonézia, Singapura, Estadus Unidus Amérika no Kanadá hanesan merkadu potensiál ba masin produsaun nasionál.
Esportasaun masin husi Laga nu’udar kontinuidade ba dezenvolvimentu produsaun nasionál no mós buka merkadu esternu foun ba produtu sira ne’ebé prodús no transforma iha Timor-Leste.






































