Iha loron 29 fulan-setembru tinan 2026 iha Palásiu Governu, Dili, Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus, Agio Pereira simu Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega! no Prezidente Komité Memória Mundu Timor-Leste nian, Hugo Fernandes, ne’ebé akompaña husi Prezidente Arkivu Nasionál Repúblika Indonézia (ANRI) no Prezidente Komité Nasionál Memória Mundu Indonézia nian, Mego Pinandito, ba aprezentasaun ida kona-ba Programa Memória Mundu UNESCO nian no mós inisiativa sira hodi prezerva no valoriza patrimóniu dokumentál Timor-Leste nian.

Enkontru ne’e fó oportunidade atu aprezenta ba Ministru Agio Pereira serbisu ne’ebé hala’o ona no inisiativa sira ne’ebé planeia ona iha ámbitu Programa Memória Mundu, no mós kooperasaun entre Centro Nacional Chega! Sentru, Komité Memória Mundu Timor-Leste, ANRI no UNESCO atu hametin kapasidade nasionál ba konservasaun, organizasaun no dijitalizasaun patrimóniu dokumentál, apoia identifikasaun dokumentasaun ne’ebé bele hetan rekoñesimentu iha ámbitu hosi Programa ne’e, no mós kontinua prezervasaun no valorizasaun memória istórika Timor-Leste nian.
Programa Memória Mundu kria hosi UNESCO iha tinan 1992, ne’ebé promove prezervasaun no asesu ba patrimóniu dokumentál ne’ebé iha valór istóriku no kulturál, no mós rekoñesimentu ba patrimóniu ne’e iha nivel nasionál, rejionál no internasionál.
Kooperasaun entre Timor-Leste no Indonézia iha área ida-ne’e inklui fahe esperiénsia no koñesimentu kona-ba prezervasaun dokumentál no mós mekanizmu Programa Memória Mundu nian, nune’e mós atividade formasaun sira iha área organizasaun, konservasaun, restaurasaun (hadi’a) no dijitalizasaun arkivu, ho envolvimentu Centro Nacional Chega!, Arkivu Nasionál Repúblika Indonézia no UNESCO.
Projetu ida-ne’e apoia esforsu hasa’e kapasidade Centro Nacional Chega!, ne’ebé inaugura, iha fulan-juñu 2026, ninia Sentru Arkivu foun, ne’ebé ho objetivu atu prezerva no disponibiliza dokumentasaun ne’ebé relasiona ho istória resente Timor-Leste nian no mós serbisu Komisaun Akollimentu, Lia-loos no Rekonsiliasaun nian.
Partisipa mós iha enkontru ne’e Diretór-Jerál Arkivu Nasionál Timor-Leste, Fernando Moura, Diretór Nasionál hosi Arkivu Nasionál Timor-Leste, Elizeu A. da C. Soares, reprezentantes Komisaun Nasionál Timor-Leste ba UNESCO no Centro Nacional Chega!, no mós membrus Arkivu Nasionál Repúblika Indonézia no Embaixada Indonézia iha Timor-Leste.