Kampaña sensibilizasaun kona-ba Ekonomia Azul no edukasaun ambientál to’o iha eskola sira iha Aileu
Iha loron 25 fulan- setembru tinan 2026, iha Aileu, Ministra Edukasaun Dulce de Jesus Soares partisipa iha inaugurasaun ba estrutura ida ho forma baleia ne'ebé sei uza ba rekolla botir plástiku sira no iha sesaun sensibilizasaun ida kona-ba Ekonomia Azul ne'ebé dirije ba estudante sira hosi ensinu sekundáriu no Centro de Aprendizagem e Formação Escolar (CAFE) iha munisípiu ida-ne'e.

Inisiativa ne’e promove hosi Gabinete Fronteira Terrestres no Marítimas, iha koordenasaun ho Ministériu Edukasaun no Autoridade Munisipál Aileu, iha ámbitu kampaña “Ha’u-nia Tasi, Ha’u-nia Timor”. Atividade ne’e ho objetivu atu reforsa koñesimentu estudante sira nian kona-ba Ekonomia Azul, importánsia hosi rekursus tasi nian ba Timor-Leste, no mós prevensaun ba poluisaun ne’ebé kauza husi lixu plástiku.
Estrutura ne'ebé inaugura iha Aileu ho forma baleia ida no funsiona hanesan fatin rekolla botir plástiku sira hodi tuirmai halo resiklajen. Estrutura ne'e halo parte iha instalasaun arte públika lubuk ida ho reprezentasaun hosi animál tasi nian sira, ne'ebé hahú ho Ikan Azul, ne'ebé lansa iha Dili iha tinan 2024, no kontinua iha loron 14 fulan-setembru liubá ho lansamentu Lenuk-Tasi iha Likisá.
Durante atividade ne’e, Ministra Edukasaun destaka katak protesaun ba tasi nu’udar responsabilidade ida ne’ebé hamutuk hosi komunidade hotu-hotu, la haree ba sira-nia prosimidade ba tasi-ibun, no nia defende katak edukasaun ambientál tenke hatudu liuhosi hahalok konkretu loroloron nian.
Dulce de Jesus Soares mós fó hanoin katak tópiku sira ne'ebé relasiona ho protesaun ba ambiente, oseanu, no rekursu naturál sira ne’ebé integra ona iha kurríkulu Ensinu Báziku nian no sei hanorin liuhosi atividades edukativas hanesan Semana Oseanu.
Dirije ba estudante sira, Ministra mós husu atu uza ho responsabilidade ba instalasaun foun ne’e no mós transmisaun mensajen protesaun ambientál iha eskola no família sira. “Kuidadu ita-nia rai signifika mós kuidadu ita-nia bee. Kuidadu ita-nia bee signifika kuidadu ita-nia tasi. No kuidadu ita-nia tasi signifika kuidadu futuru Timor-Leste nian”. nia hateten.
Prezidente Autoridade Munisipál Aileu, Jacinto Ribeiro Dias, destaka katak, maski Aileu laiha área tasi-ibun, sensibilizasaun kona-ba Ekonomia Azul tenke envolve mós ninia estudante sira, tanba tasi nu’udar patrimóniu nasionál no timoroan hotu-hotu maka sai na’in ba rekursus tasi nian.
Atividade ne’e inklui mós momentu interasaun ho estudante sira, liuhusi pergunta no debate sira kona-ba dalan sira ne’ebé foin-sa’e sira bele partisipa hodi proteje ambiente no mós ekosistema tasi no tasi-ibun nian.
Inisiativa iha Aileu ne’e hanesan kontinuidade ba kampaña sensibilizasaun kona-ba Ekonomia Azul ne’ebé Governu hala’o iha komunidade eskolár sira. Hafoin Likisá no Aileu, prevee mós atu halo atividade sira iha munisípiu Manatutu, Baucau no Lautein, no mós tuirmai iha munisípiu sira seluk.






































