Timor-Leste estabelese relasoins diplomátikas ho Kazakistaun no asina Memorandu kona-ba izensaun vistu ho Benín
Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, formaliza estabelesimentu relasoins diplomátikas entre Timor-Leste no Kazakistaun no mós asina Memorandu Entendimentu ida ho Benín kona-ba Izensaun Vistu ba titulár Pasaportes Diplomátikus no Servisu nian, iha loron 24 no 25 fulan-setembru tinan 2026, iha Novaiorke, durante Sesaun Asembleia Jerál Nasoins Unidas nian ba da-81.

Iha loron 24 fulan-setembru, Bendito dos Santos Freitas hasoru malu ho Ministru Negósius Estranjeirus Kazakistaun, Mukhtar Tileuberdi, no governante na’in-rua ne’e asina Komunikadu Konjuntu ida kona-ba Estabelesimentu Relasoins Diplomátikas entre Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Repúblika Kazakistaun.
Durante sorumutu ne’e, Ministru na’in-rua ko’alia kona-ba perspetiva hodi dezenvolve diálogu polítiku no kooperasaun iha área komérsiu no ekonomia, edukasaun, kultura, turizmu no mós agrikultura. Governante Kazakistaun felisita mós Timor-Leste ba adezaun ba ASEAN nu’udar Estadu-Membru ba da-11 no hato’o nia disponibilidade atu dezenvolve kooperasaun ho Timor-Leste, tantu iha nivel bilaterál nune’e mós iha kuadru relasoins ho ASEAN. Sira ko’alia mós posibilidades kooperasaun nian iha Nasoins Unidas no iha forum multilaterál sira seluk, liuliu iha área sira ne’ebé iha relasaun ho dezenvolvimentu sustentavel no alterasaun klimátika.
Asinatura ba Komunikadu Konjuntu ne’e estabelese formalmente relasoins diplomátikas entre Estadu rua ne’e no kria kuadru ba dezenvolvimentu kontaktus polítikus no mós kooperasaun bilaterál.
Iha loron tuirmai, loron 25 fulan-setembru, Bendito dos Santos Freitas no Ministra Negósius Estranjeirus Benín, Corinne Amori Brunet, asina Memorandu Entendimentu ida kona-ba Izensaun Vistu ba titulár Pasaportes Diplomátikus no Servisu nian. Memorandu ne’e ho objetivu atu fasilita dezlokasaun ofisiál no kontaktu diplomátiku entre Timor-Leste no Benín, iha ámbitu dezenvolvimentu relasoins bilaterais entre país rua ne’e.
Inisiativa rua ne’e halo parte iha ajenda sorumutu bilaterál nian ne’ebé hala’o husi delegasaun nasionál durante Semana Altu Nivel hosi Sesaun Asembleia Jerál Nasoins Unidas nian ba da-81, ne’ebé halibur Xefe Estadu no Xefe Governu sira, Ministrus Negósius Estranjeirus no mós reprezentantes Estadus-Membrus Nasoins Unidas nian iha Novaiorke.
Nune’e mós iha loron 25 fulan-setembru, Ministru Bendito dos Santos Freitas organiza almosu informal ida ho Ministrus Negósius Estranjeirus hosi Komunidade País Lian Portugeza (CPLP, sigla iha lian portugés), iha ámbitu Prezidénsia Pro Tempore ba organizasaun ne’e, ne’ebé daudaun ne’e ezerse husi Timor-Leste.
Sorumutu ne’e permite hodi fó kontinuidade ba konsertasaun polítiku-diplomátika entre Estadus-Membrus kona-ba asuntu ajenda Komunidade nian, inklui operasionalizasaun ba rezolusaun ne’ebé relasiona ho situasaun polítika no institusionál iha Giné-Bisau, ne’ebé aprova iha Sorumutu Ordinária Konsellu Ministrus CPLP nian ba da-31, ne’ebé hala’o iha Dili, iha loron 19 fulan-agostu tinan 2026.
Iha loron 26 fulan-setembru, Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun akompaña Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha reuniaun ida ho Sekretáriu-Jerál Nasoins Unidas, António Guterres. Sorumutu ne’e ko’alia kona-ba partisipasaun Timor-Leste nian iha sistema multilaterál, adezaun nasionál ba ASEAN no ninia kontribuisaun ba kooperasaun rejionál no internasionál.
Atividade sira-ne’e fó kontinuasaun ba ajenda diplomátika Timor-Leste nian durante Sesaun Asembleia Jerál Nasoins Unidas nian ba da-81, liuhusi kontaktus bilaterias no mós partisipasaun iha mekanizmu konsertasaun rejionál, multilaterál no CPLP.






































