Governu no TIMOR GAP reforsa preparasaun rekursus umanus no dezenvolvimentu projetu iha setór petrolíferu
Iha loron 24 no 25 fulan-setembru tinan 2026, setór petróleu no rekursus minerais rejista dezenvolvimentu foun iha formasaun rekursus umanus, preparasaun infraestruturas ba aproveitamentu rekursu gás naturál, no mós atividades esplorasaun iha territóriu nasionál, ho asinatura kontratu foun husi TIMOR GAP, EP no adjudikasaun levantamentu tékniku tolu husi Ministériu Petróleu no Rekursus Minerais.
Entre inisiativa sira ne’e maka dezenvolvimentu Sentru Exelénsia iha Área Petróleu no Gás, Siénsia no Teknolojia Suai, ne’ebé ho objetivu atu reforsa formasaun espesializada ba traballadór timoroan sira no mós dezenvolve kompeténsias téknikas iha país ne’e ne’ebé aliña ho nesesidade setór enerjétiku no atividade industriál sira seluk nian.
Iha loron 24 fulan-setembru, TIMOR GAP no Cegelec Oil & Gas – Timor Branch asina kontratu ida ba apoiu tékniku no formasaun ba dezenvolvimentu Sentru ida-ne’e, ne’ebé sei instala iha Baze Apoiu Suai, ho períodu implementasaun fulan 30.
Infraestrutura ne’e tenke integra espasu formasaun espesializadu, ho programas ne’ebé rekoñesidu internasionalmente no sistema aprendizajen ne’ebé aliña ho padraun ne’ebé utiliza iha indústria. Projetu ne’e prevee mós preparasaun ba formadór no kuadru jestaun timoroan sira, ho objetivu atu dezenvolve kompeténsia nasionál neineik-neineik hodi asegura Sentru ne’e nia funsionamentu.
TIMOR GAP sei responsavel ba elaborasaun, konstrusaun no funsionamentu infraestruturas no mós ninia ekipamentu sira. Cegelec sei fó apoiu tékniku iha preparasaun ba programa formasaun, definisaun ekipamentus ba ofisina no kapasitasaun ba formadór sira, tuir padraun OPITO, organizasaun internasionál ne’ebé define referénsia formasaun, kualifikasaun no seguransa ba traballadór sira iha setór enerjétiku.
Dezenvolvimentu kompeténsia sira-ne’e la’o hamutuk ho preparasaun téknika ba projetus ne’ebé ho objetivu atu aproveita rekursu gás naturál Timor-Leste nian no kria infraestruturas nesesárias hodi liga ba kosta súl.
Iha ámbitu ida-ne’e, Ministériu Petróleu no Rekursus Minerais mós adjudika ona, iha loron 24 fulan-setembru, kontratu tolu ba levantamentu tékniku offshore (tasi-laran) ne’ebé relasiona ho projetu Greater Sunrise no Pipeline Highway.
Estudu sira sei hala'o iha tasi Timor-Leste iha kosta-súl, ho profundidade entre metru 20 no 3.000, no sei permite rekolle dadus kona-ba karakterístika hosi tasi-okos no rai-okos tasi nian, nune'e mós kona-ba kondisaun meteo-oseanográfika. Dadus ne’e sei apoia definisaun rota (dalan) no dezeñu futuru ba kadoras entre área Greater Sunrise no Natarbora no mós Pipeline Highway entre kampu Bayu-Undan no Natarbora.
Aleinde ne’e, rejista avansu iha atividade esplorasaun petrolífera iha rai-maran. TIMORGAP Onshore Block B, Unipessoal, Lda., subsidiária hosi TIMOR GAP, no PETROTIM RESOURCES, S.A. iha loron 25 fulan-setembru, asina Akordu Operasaun Konjunta (Joint Operating Agreement – JOA) relasiona ho Kontratu Fahe Produsaun (CPP, sigla iha lian portugés) TL-OT-25-24.
Akordu ne’e estabelese kuadru operasaun konjunta ba ezekusaun atividades ne’ebé prevee iha CPP, iha ne’ebé PETROTIM kaer partisipasaun 70% no asume funsaun operadór, enkuantu TIMOR GAP hela ho 30%.
Área ne’ebé kobre iha kontratu ne’e lokaliza liuliu iha munisípiu Bobonaru no Ainaro, no mós inklui área sira iha munisípiu Ermera, liuliu iha Atsabe no Kovalima.
Inisiativa sira ne'ebé hala'o iha semana ikus ne’e inklui komponente oioin hosi dezenvolvimentu setór petrolíferu, hahú hosi formasaun no kualifikasaun rekursus umanus to'o preparasaun infraestrutura transporte gás naturál nian iha futuru no avansu hosi atividade esplorasaun petrolíferu iha rai-maran.






































