Timor-Leste partisipa iha sorumutu ministeriál kona-ba seguransa online no regulamentu ba plataforma dijitál
Iha loron 9 fulan-setembru tinan 2026, Ministru Transportes no Komunikasoins, Miguel Marques Gonçalves Manetelu, partisipa iha sorumutu Meza-Redonda Ministrus Reguladores (Ministers-Regulators Roundtable Meeting – MRRM 2026), iha Kuala Lumpur, Malázia ne'ebé ko’alia kona-ba seguransa online, protesaun ba labarik sira iha ambiente dijitál, responsabilidade plataforma dijitál, no kooperasaun regulatória rejionál.
Delegasaun Timor-Leste ne’e inklui mós Prezidente Autoridade Nasionál Komunikasaun (ANC, I.P.), Flávio Cardoso Neves.
Sorumutu MRRM 2026 organiza hosi Ministériu Komunikasoins Malázia nian, iha parseria ho Komisaun Komunikasoins no Multimedia Malázia (MCMC), no prezide hosi Ministru Komunikasoins Malázia, Ahmad Fahmi bin Mohamed Fadzil. Sorumutu ne'e halibur ministrus, reguladores, no responsavel sira ba formulasaun polítika, no parseiru internasionál sira atu fahe esperiénsia no mós analiza polítika no mekanizmu regulasaun iha área dijitál.
Diskusaun sira ne’e foka liu ba seguransa online no protesaun ba labarik sira, inklui mekanizmu verifikasaun idade no restrisaun ba idade iha asesu ba rede sosiál sira, nune’e mós kona-ba responsabilizasaun plataforma dijitál sira no kooperasaun entre autoridades reguladoras hosi nasaun oioin.
Partisipante sira mós analiza mekanizmu aplikasaun regulamentu nian, inklui implementasaun ba Lei Seguransa Online Malázia 2025, no mós nesesidade atu hametin kooperasaun internasionál kona-ba hasoru kestaun dijitál ne'ebé ultrapasa fronteira nasionál.
Iha nia diskursu, Ministru Miguel Marques Gonçalves Manetelu hato’o Timor-Leste nia apoiu ba esforsu sira ne’ebé ho objetivu atu promove ambiente dijitál ida ne’ebé seguru no konfiavel, no mós destaka dezafiu sira ne’ebé nasaun ki’ik sira hasoru iha koordenasaun ho plataforma dijitál globál boot sira, ne’ebé laiha reprezentasaun direta iha nasaun ne’e.
“Timor-Leste nia dezafiu la’ós de’it ba regulamentu ka polítika. Dezafiu boot ida mak asegura koordenasaun ida ne’ebé efetivu ho plataforma globál sira hanesan Google, Meta, no TikTok bainhira mosu problema. Timor-Leste bele kria lei no polítika ne’ebé di’ak, maibé ninia implementasaun no ezekusaun presiza kooperasaun husi plataforma sira-ne’e”, dehan Ministru.
Miguel Marques Gonçalves Manetelu defende katak prezensa fízika hosi plataforma sira ne’e iha Timor-Leste la'ós hanesan solusaun úniku, no nia temi ba posibilidade hodi estabelese pontu fokál rejionál sira ka mekanizmus espesífikus, nomeadamente liuhosi estrutura sira ne'ebé lokaliza iha Singapura, atu fasilita komunikasaun ho nasaun ki'ik sira hosi ASEAN no hosi Pasífiku.
“Ami la presiza de’it reprezentasaun fízika iha Timor-Leste. Ami presiza pontu fokál ida ne’ebé bele hatán ba preokupasaun nasaun ki’ik sira nian, liuliu iha ASEAN no Pasífiku. Ida ne’e sei ajuda garante koordenasaun ne’ebé lais liu bainhira mosu problema no garante katak ami-nia sidadaun sira bele uza plataforma dijitál sira ho seguru”, nia hateten.
Enkontru ne'e mós ko'alia kona-ba konfiansa dijitál, siberseguransa, protesaun dadus, no governasaun Intelijénsia Artifisiál, iha kontestu habelar infraestrutura no asesu ba teknolojia dijitál.
Partisipasaun iha MRRM 2026 permite Timor-Leste atu akompaña debate rejionál sira kona-ba polítika no regulamentu ambiente dijitál, no mós aprezenta dezafiu nasionál sira iha ninia relasaun ho plataforma dijitál globál.






































