Partisipante 120 edisaun datoluk hosi programa Futuru Lider Ba ASEAN (FLBA) konklui husi fulan-jullu to’o fulan-agostu tinan 2026, programa imersaun ida ho durasaun semana ida iha Estadu Membru sia ASEAN nian, ho objetivu atu aprofunda sira-nia koñesimentu kona-ba rejiaun ne’e no mós atu reforsa kompeténsia lideransa no kooperasaun rejionál.
Organiza partisipantes iha grupu oioin, sira realiza vizita ba Brunei Darussalam, Kamboja, Indonézia, Laos, Malázia, Filipinas, Singapura, Tailándia, no Vietname, iha ne’ebé sira hetan kontaktu diretu ho instituisaun sira, modelu dezenvolvimentu nian, no mós realidade ekonómika, sosiál no kulturál hosi País sira iha rejiaun ne’e.

Durante vizita, partisipante sira hasoru malu ho reprezentantes hosi instituisaun governamentál, empreza, universidade, organizasaun dezenvolvimentu, no entidade sira seluk. Atividades ne’e fó oportunidade atu aprende kona-ba esperiénsia Estadus-Membrus ASEAN iha área sira hanesan dezenvolvimentu ekonómiku, dezenvolvimentu kapitál umanu, sustentabilidade, governasaun no kooperasaun rejionál.
Programa imersaun ne’e inklui reuniaun, vizita institusionál no atividade aprendizajen prátika sira ne’ebé ho objetivu atu reforsa kompeténsia lideransa nian, hanoin estratéjiku, komunikasaun interkulturál no rezolusaun problema. Partisipante sira mós hetan oportunidade atu estabelese kontaktu profisionál ho reprezentantes hosi setór oioin iha País sira ne’ebé sira vizita bá no mós atu identifika esperiénsia ne’ebé bele sai relevante ba prioridades dezenvolvimentu Timor-Leste nian.
Realizasaun vizita sira ne’e konta ho kolaborasaun husi Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun (MNEK), misaun diplomátika Timor-Leste nian iha Estadus-Membrus ASEAN, no instituisaun sira iha nasaun uma-na’in sira. Embaixada no misaun Timor-Leste nian fó apoiu ba organizasaun vizita institusionál nian, kontaktu ho entidade lokál sira, no akompañamentu ba delegasaun sira.
Futuru Lider ba ASEAN ne’e hanesan inisiativa ida hosi Governu, liuhosi MNEK, iha lideransa Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas nian, no koordena hosi Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Rangel. Programa ho durasaun fulan 12 no finansia hosi Governu ne’e ho objetivu atu dezenvolve kapasidade joven profisionál timoroan sira nian atu nune’e sira bele kontribui ba Timor-Leste nia partisipasaun iha ASEAN no ba dezenvolvimentu nasionál.
Edisaun datoluk, ne’ebé lansa iha fulan-marsu tinan ida-ne’e, halibur profisionál na’in-120 hosi organizasaun maizumenus 100, ne’ebé hili hosi kandidatu na’in-480, ho reprezentantes hosi Administrasaun Públika, setór privadu, sosiedade sivíl, no meiu akadémiku, ne’ebé mai hosi munisípiu oioin no area profisionál sira.
Programa imersaun ne’e nu’udar kontinuidade hosi atividade formasaun sira ne’ebé hala’o durante edisaun datoluk ida-ne’e, ne’ebé inklui Programa Aselerasaun ne’ebé hala’o iha fulan-abríl, ne’ebé foka liu ba dezenvolvimentu umanu, lideransa, sustentabilidade no kreximentu ekonómiku iha kontestu ASEAN.
Dezde ninia lansamentu iha tinan 2024, FLBA prepara ona profisionál timoroan sira ba partisipasaun boot liu iha estrutura no inisiativa ASEAN nian. Koñesimentu, esperiénsia, no kontaktu sira ne’ebé hetan durante vizita sira ne’e sei integra iha etapas tuirmai hosi programa edisaun datoluk nian no mós iha partisipante sira-nia atividade profisionál no institusionál.