Iha loron 9 fulan-jullu tinan 2026, iha Ministériu Saúde, Dili, Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, no Ministra Saúde, Élia António de Araújo dos Reis Amaral, asina Memorandu Entendimentu ida ho objetivu atu hametin kooperasaun institusionál entre ministériu rua ne’e iha prestasaun kuidadu saúde ba prizioneiru sira iha prizaun Timor-Leste nian sira.

Memorandu ne’e estabelese kuadru ida ba koordenasaun, planeamentu, implementasaun no monitorizasaun konjunta programa saúde nian iha prizaun sira, ho objetivu atu garante prizioneiru sira-nia asesu ba kuidadu saúde ne’ebé adekuadu, tuir padraun nasionál no internasionál direitus umanus nian.
Kooperasaun ne’e sei kobre área sira hanesan promosaun saúde, prevensaun no tratamentu ba moras, servisu saúde mentál, kontrolu ba moras sira ne’ebé hada’et no la hada’et, imunizasaun, nutrisaun, saúde inan no labarik, no mós hatán ba situasaun emerjénsia iha kontestu prizionál.
Iha ámbitu akordu ne’e, Ministériu Justisa no Ministériu Saúde kompromete mós atu asegura asisténsia médika, inklui konsulta no primeiru sokorru, ba prizioneiru sira iha prizaun Bekora, Suai no Glenu. Memorandu ne’e mós prevee kona-ba disponibilidade ai-moruk esensiál no asisténsia médika ne’ebé adekuadu ba nesesidade espesífika populasaun prizionál nian, ho atensaun espesiál ba grupu sira ne’ebé vulneravel liu, hanesan ferik-katuas, inan isin-rua sira no inan sira ho oan ne’ebé sei iha hela prizaun tuir lei fó dalan.
Iha ninia diskursu, Ministru Justisa afirma katak kooperasaun institusionál entre ministériu rua ne’e bazeia ba prinsípiu benefísiu mútuu, respeitu ba malu, responsabilidade hamutuk, no koordenasaun efetiva, ho objetivu atu asegura prizioneiru sira hetan asesu ba servisu kuidadu saúde ho kualidade, dignu no adekuadu.
Ministra Saúde agradese ba dirijentes ministériu rua ne’e ba serbisu ne’ebé hala’o ona ne’ebé permite implementasaun lalais memorandu ida-ne’e, hodi konsidera katak ida-ne’e nu’udar pasu estratéjiku ida atu habelar no reforsa prestasaun servisu saúde nian iha estabelesimentu prizionál sira. Nia mós reafirma kompromisu Ministériu Saúde nian atu kontinua fornese apoiu tékniku no mobiliza rekursu hirak ne’ebé presiza atu garante kuidadu saúde ne’ebé kompletu no kontínuu ba populasaun prizionál, liuliu ba sira ne’ebé vulneravel liu.
Serimónia ne’e hetan mós partisipasaun husi Vise-Ministru ba Operasionalizasaun Ospitais, Flávio Brandão Mendes de Araújo, dirijente sira husi Ministériu Justisa no Ministériu Saúde, reprezentantes husi instituisaun relevante sira, no mós konvidadu ofisiál sira seluk.