Iha loron 24 fulan-juñu tinan 2026, Ministru Justisa, Sérgio Hornai, hasoru malu ho Ministra Justisa Repúblika Portugál nian, Rita Alarcão Júdice, iha Lizboa, hodi hametin kooperasaun bilaterál iha setór Justisa.
Durante sorumutu ne’ebé hala’o iha Ministériu Justisa Portugál nian, delegasaun rua ne’e analiza pontu situasaun kona-ba kooperasaun entre nasaun rua ne’e no identifika área foun ba kolaborasaun, ho destaka liuliu ba reforsu formasaun rekursus umanus, kapasitasaun autoridade judisiária timoroan sira, no mós konsolidasaun sistema justisa nasionál nian.

Sorumutu ne’e mós permite atu ko’alia kona-ba kontinuidade apoiu hosi Portugál ba Sentru Formasaun Jurídika no Judisiária (CFJJ, sigla iha lian portugés), inklui implementasaun programa Formasaun ba Formadór Jurídiku timoroan sira, ne’ebé tuir planu sei hahú iha tinan 2027. Aleinde ne’e, diskute mós dalan sira atu aprofunda kooperasaun entre instituisaun formasaun judisiária hosi país rua ne’e, modernizasaun servisu rejistu notariadu, no mós partilla prátika di’ak sira atu hakbesik liután Justisa ba sidadaun sira.
Iha sorumutu ne’e, Ministru Justisa hato’o konvite ofisiál ida ba ninia omóloga portugeza atu partisipa iha Konferénsia Ministrus Justisa País Lian Ofisiál Portugés ba dala 19, ne’ebé tuir planu sei hala’o iha Dili iha fulan-outubru tinan 2026. Realizasaun konferénsia ida-ne’e hanesan parte hosi responsabilidades ne’ebé Timor-Leste asume hodi ezerse Prezidénsia Pro Tempore Komunidade País Lian Portugés (CPLP), ho nia objetivu atu promove kooperasaun entre Estadu-Membru sira iha área Justisa nian.
Iha biban ne’e, Ministra Justisa Portugál entrega ba Ministru Justisa Timor-Leste ezemplár koletánea lejizlasaun Timor-Leste nian ne’ebé prodús hosi Diresaun-Jerál Polítika Justisa Portugál. Publikasaun ne’e nu’udar Volume II hosi kolesaun ne’e, hodi halibur no sistematiza instrumentu jurídiku relevante sira, ne’ebé ho objetivu atu kontribui hodi fasilita asesu ba lejizlasaun no apoia dezenvolvimentu sistema justisa Timor-Leste nian.
Nafatin iha Lizboa, Ministru Justisa hasoru malu ho Diretór Sentru Estudus Judisiárius (CEJ, sigla iha lian portugés) Portugál nian, Juis Dezembargadór Edgar Taborda Lopes, iha instalasaun CEJ iha Largo do Limoeiru. Sorumutu ne’e permite atu analiza oportunidade sira hodi reforsa kooperasaun iha formasaun no kapasitasaun rekursus umanus iha setór justisa, inklui juis, majistradu Ministériu públiku, defensór públiku, no profisionál sira seluk sistema judisiáriu nian. Sorumutu ne’e koa’lia mós kona-ba kontinuidade kolaborasaun iha ámbitu Kursu Formasaun ba Majistradu Judisiál sira ba da-8, Majistradu Ministériu Públiku no Defensór Públiku sira, nune’e mós posibilidade apoiu CEJ nian ba formasaun pedagójika ba futuru formadór nasionál sira iha Sentru Formasaun Jurídika no Judisiária.
Ministru Justisa akompaña husi Embaixadór Timor-Leste ba Portugal, Manuel Serrano, Diretór-Jerál Polítika Justisa hosi Ministériu Justisa, Nelinho Vital, Adidu Justisa Timor-Leste ba Reinu Unidu, Flaviano Leão Moniz, no mós Asesora Jurídika Mariana Machado Gomes.