Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN no Lider Timor-Leste iha Sorumutu Reprezentantes Altu Nivel (SOM) ASEAN nian, Milena Rangel, iha loron 24 fulan-juñu tinan 2026, partisipa iha Diálogu ASEAN-Kanadá ba da-23, ne’ebé hala’o iha sede Sekretariadu ASEAN, iha Jakarta, Indonézia.

Durante sorumutu ne’e, analiza pontu situasaun kona-ba implementasaun Parseria Estratéjika ASEAN-Kanadá nian, no ko’alia mós kona-ba prioridades hodi hametin kooperasaun entre parte rua. Reprezentante sira hosi Estadus-Membrus ASEAN no Kanadá reafirma kompromisu hodi hametin kolaborasaun iha área sira ne’ebé sai interese komún no aprova Planu Asaun foun ba Implementasaun Parseria Estratéjiku ASEAN-Kanadá ba períodu 2026-2030, ne’ebé nia adosaun formál prevee ona ba Sorumutu Ministeriál ASEAN ho Kanadá, iha fulan-jullu tinan 2026.
Durante sorumutu ne’e, destaka mós ezekusaun ba medidas ne’ebé prevee ona iha Planu Asaun 2021-2025, no ko’alia kona-ba prioridades kooperasaun iha futuru iha pilár tolu Komunidade ASEAN nian. Entre área sira ne’ebé identifika ona ne’e inklui kooperasaun marítima, kombate krime transnasionál no krime sibernétika, siberseguransa, intelijénsia artifisiál, komérsiu no investimentu, enerjia, seguransa ai-han, siénsia, teknolojia no inovasaun, integrasaun dijitál, edukasaun, turizmu, saúde, jestaun katástrofes, konektividade, dezenvolvimentu sustentável, no mós asaun klimátika.
Partisipante sira mós espresa sira-nia espetativa atu konklui negosiasoins kona-ba Akordu Komérsiu Livre ASEAN-Kanadá iha tinan ida-ne’e nia rohan, ho objetivu atu hametin relasaun ekonómika no hadi’a asesu ba merkadu ba empreza sira hosi parte rua.
Sorumutu ne’e mós permite troka hanoin kona-ba kestaun rejionál no internasionál ne’ebé sai interese komún, inklui dezafiu sira ne’ebé mosu hosi tensaun jeopolítika, seguransa enerjétika globál, no mós situasaun sira iha Myanmar, Tasi Súl Xina, no Médiu Oriente.
Diálogu ne’e prezide hamutuk hosi Vise-Ministru Negósius Estranjeirus Repúblika Demokrátika Populár Laos no Lider SOM Laos nian, Phongsavanh Sisoulath, no mós Vise-Ministru Adjuntu ba Indo-Pasífiku Negósius Globais Kanadá no Lider SOM Kanadá nian, Weldon Epp. Partisipa mós altu reprezentantes hosi Estadus-Membrus ASEAN no Vise-Sekretáriu-Jerál ASEAN ba Komunidade Polítika-Seguransa.
Kanadá sai hanesan Parseiru Diálogu ASEAN dezde tinan 1977, no iha tinan 2027 sei selebra aniversáriu relasoins diálogu entre ASEAN no Kanadá ba da-50.