Timor-Leste ho Nova Zelándia asina akordu kooperasaun iha área Defeza

Ter. 16 juñu 2026, 16:47h
720946777_122215324832340135_9085454707582520213_n

Ministru Defeza, Kontra-Almirante Donaciano Costa Gomes “Pedro Klamar Fuik”, asina akordu kooperasaun militár ho Ministru Defeza Nova Zelándia nian, Chris Penk, iha loron 11 fulan-juñu tinan 2026, iha Dili, ho objetivu atu hametin kooperasaun bilaterál iha ámbitu Defeza. 720814555_122215324934340135_5775876637314855845_n 722604444_122215325030340135_3576180237266612175_n 722163482_122215324370340135_3288718869536886070_n

Asinatura akordu ne’e hala’o liuhosi reuniaun virtuál entre governante na’in-rua ne’e. Entendimentu ne’e estabelese enkuadramentu kooperasaun ida iha área sira ne'ebé iha relasaun ho dezenvolvimentu forsas armadas, ho énfaze iha formasaun, treinu no setór sira seluk ne'ebé konsidera hanesan prioridades ba reforsu kapasidade institusionál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) nian.

Hafoin reuniaun ne’e, Ministru Defeza, Donaciano Costa Gomes “Pedro Klamar Fuik”, hateten katak “Nova Zelándia sai nu’udar nasaun belun no parseiru di’ak ba Timor-Leste dezde tinan 1999, ho relasaun konfiansa no amizade ne’ebé forte, no mós fó ona kontribuisaun ba ita-nia dezenvolvimentu no estabilidade rejionál. Bazeia ba kontribuisaun sira ne’e maka Timor-Leste konsidera Nova Zelándia nu’udar parseiru importante ida ba estabelesimentu kooperasaun ida-ne’e”.

Ne’e nu’udar akordu kooperasaun daruak iha área Defeza ne’ebé Timor-Leste asina hafoin adezaun plena ba Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN). Akordu dahuluk asina ho Malázia iha loron 1 fulan-novembru tinan 2025, iha Kuala Lumpur, hanesan parte ida hosi kooperasaun bilaterál entre nasaun rua ne'e.

Serimónia asinatura iha Dili ne’e hetan partisipasaun husi Xefe Gabinete Ministru Defeza, Ana Carla Carrascalão, Diretór-Jerál Polítika Defeza Nasionál, Nuno Carvalho Santos, no mós Diretór Kooperasaun Internasionál, Kapitaun-Fragata Graduado Duarte Borges Loe. Reprezenta Nova Zelándia mak Embaixadora Helen Tunah, Adidu Defeza, Koronél Jeremy Ramsden, Segunda-Sekretária Embaixada Nova Zelándia nian, Chelsea Roberts, no mós Philip Smith, asesór lojístiku ba F-FDTL.

Akordu ne’e hametin kooperasaun entre Timor-Leste no Nova Zelándia iha área Defeza no estabelese enkuadramentu ida ba dezenvolvimentu inisiativas konjuntas entre instituisaun nasaun rua ne’e nian.

   Ba leten