Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa

Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, hala’o vizita traballu ofisiál ida ba Hiroshima, iha Japaun, hosi loron 10 to’o 14 fulan-maiu tinan 2026, ho objetivu atu observa sistema ensinu báziku Japaun nian, troka experiénsia kona-ba polítika edukativa, aprofunda koñesimentu kona-ba lideransa edukasionál, no mós hametin kooperasaun entre Timor-Leste no Japaun iha setór edukasaun. 696417735 976536781413168 3654161793628754128 n 300x225 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 699065115 977313591335487 7578401395433261526 n 300x201 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 698127715 977349714665208 2244985713318480285 n 300x192 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 698149054 977349661331880 7197066125744093566 n 300x192 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 698968041 977621457971367 8077045402767196102 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 698621757 977621624638017 3945504960625257625 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 702702903 981359080930938 1625577538433195035 n 126x225 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 701658184 981359394264240 5542483033761279730 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 701686975 981425550924291 6650474584332908520 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 702177304 981425707590942 6542601807742917702 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa 702570527 981426007590912 1052178852862519087 n 300x168 Ministra Edukasaun hala’o vizita traballu ba Japaun hodi reforsa kooperasaun edukativa

Durante vizita ne’e, Ministra no delegasaun nasionál partisipa iha sorumutu institusionál lubuk ida no mós vizita ba eskola sira no Universidade Hiroshima, ne’ebé akompaña ho reprezentantes hosi Sentru Estudu ba Kooperasaun Internasionál iha Área Edukasaun (CICE) Universidade Hiroshima nian no Embaixadora Timor-Leste ba Tókiu, Maria Terezinha da Silva Viegas.

Iha loron 10 fulan-maiu, delegasaun vizita Memoriál Bomba Atómika Hiroshima nian, iha ne’ebé sira fó omenajen ba vítimas hosi trajédia 1945 no mós aprende perkursu istóriku no mensajen dame nian ne’ebé relasiona ho fatin ne’e.

Iha loron hirak tuirmai, Ministra vizita eskola ensinu báziku no sekundáriu oioin, inklui Eskola Bázika Ryuuou, Eskola Sekundária Agríkola Saijo, no Eskola Bázika Kidani iha Higashihiroshima.

Durante vizita, delegasaun observa metodolojia hanorin, sistema jestaun eskolár no atividade pedagójika sira ne’ebé hala’o ho estudante sira hosi ensinu báziku no ensinu sekundáriu. Destaka aspetu sira ne’ebé relasiona ho dixiplina, autonomia, no sentidu responsabilidade hosi estudante sira, no mós prátika loroloron nian hanesan estudante sira rasik hamoos eskola, programa merenda eskolár no uza teknolojia dijitál iha sala-de-aula sira.

Iha Eskola Sekundária Agríkola Saijo, delegasaun ne’e observa atividade prátika ba formasaun agríkola no téknika, inklui utiliza tratór, kultivasaun estufa (kuda ai-horis iha fatin ne’ebé taka metin ho vidru ka plástiku), preparasaun rai no manutensaun mákina agríkola. Ministra destaka interese ba modelu integradu eskola nian, ne’ebé kombina formasaun agríkola, enjeñaria no siénsia téknika, ho konsidera katak tipu abordajen ida-ne’e bele kontribui ba dezenvolvimentu ensinu tékniku-vokasionál iha Timor-Leste.

Delegasaun ne’e mós partisipa iha sesaun sira kona-ba “Lesson Study” (Estudu Aula nian), modelu Japaun nian ida kona-ba dezenvolvimentu profisionál kolaborativu ba manorin sira, ne’ebé promove hosi Universidade Hiroshima. Aprezentasaun sira-ne’e foka liu ba adaptasaun metodolojia ida-ne’e ho kontestu edukasaun Timor-Leste nian, liuhusi prosesu kontínuu hanesan planeamentu, observasaun, no reflesaun hamutuk entre manorin sira.

 

Ministra mós halo aprezentasaun ida iha Universidade Hiroshima ba estudante mestradu no doutoramentu sira kona-ba “Panorama atuál no vizaun futuru edukasaun iha Timor-Leste”. Iha nia intervensaun, nia hato’o prioridade sira Governu nian iha setór edukasaun, inklui dezenvolvimentu kurríkulu, hadi’a kualidade manorin nian, jestaun eskolár no programa edukasaun multilinge.

Durante aprezentasaun ne’e, esplika mós reforma sira ne’ebé mak introdús ona dezde tinan 2023 iha sistema rekrutamentu ba manorin sira, ho implementasaun konkursu ne’ebé bazeia ba méritu, ezame informátiku (uza komputadór), no mós definisaun perfíl manorin sira-nian ba eskola ida-idak.

Iha ámbitu vizita ne’e, Ministra mós hasoru malu ho Vise-Governadór Provínsia Hiroshima nian, Hironori Takagaki, no Vise-Reprezentante hosi Ajénsia Japoneza Kooperasaun Internasionál (JICA) Hiroshima, Kawamoto Hiroyuki, ne’ebé nia agradese ba sira, ba apoiu kontínuu Japaun nian ba setór edukasaun Timor-Leste, liuliu liuhosi JICA.

url: https://timor-leste.gov.tl?lang=tp&p=49209