……………………………………………………………………………………………………………
Komunikadu Imprensa
Sorumutu Konsellu Ministrus loron 8 fulan-abril tinan 2026
Konsellu Ministrus hala’o sorumutu iha Palásiu Governu, Dili, no aprova projetu arkitetóniku ba Sentru Konvensaun Dili foun, hafoin análize ba propostas modelu arkitetóniku ne’ebé aprezenta hosi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Francisco Kalbuadi Lay. Projetu estruturante ida-ne’e ho objetivu atu sai uma-na’in ba reuniaun sira ASEAN nian durante Timor-Leste nia prezidénsia iha tinan 2029, inklui simeira Xefe Estadu no Xefe Governu sira nian, no mós eventu ho dimensaun boot sira seluk.
Sentru konvensaun foun sei harii iha área portu tuan, iha Baía Díli nia sorin, no sei inklui edifísiu prinsipál ida ho sala konferénsia, auditórius no pavillaun sira ba espozisaun, no mós área komplementár sira lazer no turizmu nian, inklui paseiu ida hodi la’o iha kais nia sorin, akuáriu ida no sentru entretenimentu no komérsiu ida.
***
Nune’e mós ho proposta husi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Francisco Kalbuadi Lay, Konsellu Ministrus aprova projetu Rezolusaun Governu ba nomeasaun Duílio Marino Gusmão Araújo da Silva nu’udar Diretór Ezekutivu ba Ajénsia Promosaun Investimentu no Esportasaun Timor-Leste, IP, ne’ebé koñesidu ho naran TradeInvest Timor-Leste.
Nomeasaun ne’e bazeia ba kompeténsia téknika no aptidaun ne’ebé hatudu ona ba kargu ne’e, ba mandatu tinan tolu, iha rejime eskluzividade. Duílio Marino Gusmão Araújo da Silva hala’o knaar nu’udar Diretór Adjuntu iha TradeInvest Timor-Leste dezde tinan 2019, antes ne’e okupa ona kargu sira nu’udar Diretór Promosaun Esportasaun, Jerente Promosaun Esportasaun, no mós Jerente Relasaun Esterna no Marketing.
***
Konsellu Ministrus aprova mós projetu Rezolusaun Governu, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, kona-ba orientasaun polítika jerál Governu nian sobre divizaun administrativa territóriu no rekoñesimentu ba suku no aldeia sira.
Rezolusaun Governu ida-ne’e ho objetivu prinsipál atu asegura estabilidade divizaun administrativa territóriu nian, atu nune’e bele garante koezaun territoriál, kontinuidade prestasaun servisu públiku ba populasaun, no preparasaun adekuada ba prosesu eleisaun prezidensiál iha tinan 2027.
Nune’e, Governu determina katak sei la kria Postu Administrativu foun no sei la rekoñese suku foun, haree ba impaktu ne’ebé bele mosu husi mudansa sira hanesan ne’e ba organizasaun aktu eleitorál ne’ebé prevee ona ba tinan 2027. Rezolusaun Governu ne’e estabelese mós prienximentu obrigatóriu Fixa Família nian hosi membru hotu-hotu hosi aldeia ida-idak iha suku ne’ebé pertense ba, atu nune’e bele reforsa mekanizmu ba identifikasaun no organizasaun komunidade lokál sira, no mós devér atu kumpre orientasaun sira husi xefe suku ida-idak.
*****
Hafoin aprezentasaun husi Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus, Konsellu Ministrus delibera hodi autoriza Ministra Finansas atu asina akordu subvensaun rua ho Ajénsia Kooperasaun Internasionál Korea (KOICA) ba projetus kona-ba Dezenvolvimentu Kapasidade Restaurasaun Florestál no Jestaun Sustentável iha Timor-Leste (2026–2033) no mós Programa Integradu Nutrisaun no Seguransa Alimentár, Alimentasaun Eskolár, Fortifikasaun Alimentár, Fortifikasaun Ai-han no Infraestrutura Eskolár sira (2026–2030).
Projetu restaurasaun floresta ne’e, ho subvensaun prevee dolar amerikanu millaun 6 no durasaun tinan neen, kobre munisípiu Baukau no Manatutu. Ninia objetivu maka reforsa prevensaun ba degradasaun ambientál no promove rekuperasaun ekosistema florestál sira, liuhosi modernizasaun sentru viveiru nasionál, implementasaun programa reflorestasaun, no mós kapasitasaun instituisoins públikas no komunidade lokál sira. Prevee mós envolvimentu diretu husi tékniku no funsionárius públiku, no mós partisipasaun ativa husi komunidade sira iha jestaun sustentável ba floresta.
Programa nutrisaun no seguransa alimentár, ho orsamentu dolar amerikanu millaun 7,2 no ho durasaun tinan lima, sei implementa iha munisípiu Baukau, Bobonaru, Manufahi, no Vikeke. Projetu ida-ne’e ho objetivu atu hadi’a kondisaun ai-han no nutrisaun eskolár liuhusi reforsa infraestrutura no ekipamentu dapur eskolár, implementa sistema jestaun no monitorizasaun, fortifikasaun ai-han, no mós promove kadeia fornesimentu bazeia ba produsaun agríkola lokál. Inklui mós formasaun ba profesór sira, pesoál estabelesimentu ensinu nian, no komunidade sira, no mós apoiu ba dezenvolvimentu agrikultura lokál hodi fornese ba eskola sira. REMATA