Diálogu Nivel Altu ko’alia kona-ba integrasaun Timor-Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál

Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, nu’udar Sekretariadu Nasionál ASEAN, iha loron 26 to’o 27 fulan-marsu tinan 2026, iha Dili, organiza Diálogu Nivel Altu ida kona-ba polítikas, ho tema “Timor-Leste iha ASEAN: Promosaun Objetivus Dezenvolvimentu Nasionál liuhosi Integrasaun Rejionál”, iha parseria ho Banku Aziátiku Dezenvolvimentu no Sekretariadu ASEAN. 656569257 1265012062483507 2546408938906011840 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 657156682 1265012499150130 3321642519939816196 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 658130592 1265012525816794 825631210958722393 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 658130798 1265011785816868 256407691736574744 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 656829783 1265011855816861 868350822036435101 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 659193544 1265012225816824 1350727999113624636 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 656705282 1265012362483477 5942396316423644262 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 658142628 1265012332483480 7703456109547122786 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál 657338645 1265011802483533 5120271100443277085 n 300x199 Diálogu Nivel Altu ko’alia kona ba integrasaun Timor Leste iha ASEAN no prioridades dezenvolvimentu nasionál

Inisiativa ne’e mosu iha kontestu  adezaun Timor-Leste ba ASEAN iha loron 26 fulan-outubru tinan 2025, no nu’udar parte hosi esforsu ida atu koordena polítika nasionál sira ho mekanizmus rejionais, ho hanoin atu hetan rezultadus ekonómiku no dezenvolvimentu.

Diálogu ne’e halibur responsavel governamentál, reprezentantes Estadus-Membrus ASEAN no Sekretariadu ASEAN, parseiru dezenvolvimentu sira, setór privadu, no mós espesialista rejionál sira, hodi diskute medidas atu hametin integrasaun rejionál, hasa’e kapasidade institusionál, no apoia kreximentu ekonómiku.

Iha sesaun abertura, Ministru Agrikultura, Pekuária, Peska no Florestas, Marcos da Cruz, destaka nesesidade atu aliña reforma nasionál ho oportunidades rejionál, ho intensaun atu hametin kompetitividade no reziliénsia.

Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Rangel, hateten importánsia hosi abordajen ida ne’ebé koordenada entre instituisaun públika sira no sosiedade, atu garante Timor-Leste nia partisipasaun plena iha mekanizmus ASEAN nian.

Vise-Prezidente Banku Aziátiku Dezenvolvimentu ba Ázia Orientál, Sudeste Aziátiku no Pasífiku, Scott Morris, reafirma apoiu instituisaun ne’e ba Timor-Leste, liuliu intervensaun sira iha área infraestrutura, konektividade, hasa’e kapasidades, fasilitasaun komérsiu, no dezenvolvimentu setór privadu.

Durante sesaun servisu nian, aborda área sira hanesan diversifikasaun ekonómika, komérsiu no investimentu, dezenvolvimentu kapitál umanu, infraestrutura no konektividade, no mós fortalesimentu  ba setór privadu. Analiza mós dezafiu estruturál sira, liuliu limitasoins iha kapasidade institusionál no lakunas iha  área infraestrutura nian.

Aleinde ne’e, aprezenta mós Roteiru Nasionál  Implementasaun  Komunidade Ekonómika ASEAN ba tinan 2026-2030, ne’ebé define prioridade no medida sira atu apoia Timor-Leste nia integrasaun iha mekanizmus ekonómiku rejionál.

Programa ne’e inklui mós sesaun fahe esperiénsia ho reprezentantes hosi Estadus-Membrus ASEAN nian, ne’ebé inklui Kamboja no Repúblika Demokrátika Populár Laos, nune’e mós diálogu ida ho setór privadu, ne’ebé konta ho partisipasaun hosi Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste, empreza mikro, ki’ik no média sira, no mós empreendedór sira.

Enkontru ne’e permite konsolida koordenasaun institusionál no halibur kontribuisaun sira ba definisaun polítikas públikas iha ámbitu integrasaun rejionál.

url: https://timor-leste.gov.tl?lang=tp&p=48097