Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun lansa, iha loron 12 fulan-marsu tinan 2026, iha Dili, edisaun datoluk hosi programa lideransa nasionál Futuru Lider Ba ASEAN (FLBA), programa prinsipál ba dezenvolvimentu lideransa nasionál, ne’ebé dezeña atu prepara jerasaun tuirmai hosi lider timoroan sira ba Timor-Leste nia integrasaun iha ASEAN no kontribui ba dezenvolvimentu nasionál iha longu prazu.

Serimónia ne’e marka mós konkluzaun ba etapa ida hosi programa nia grupu daruak, ho aprezentasaun livru mutin estratéjiku lima ne’ebé elabora hosi partisipante sira iha edisaun Daruak hosi FLBA. Dokumentu sira-ne’e rezulta hosi projetu aprendizajen prátika 16 ne’ebé foka ba prioridade dezenvolvimentu nasionál, hodi reflete serbisu ne’ebé hala’o durante programa tomak.

FLBA maka programa formasaun ida durante fulan 12, ne’ebé finansia tomak hosi Governu, ne’ebé halibur joven profisionál sira hosi setór oioin no munisípius iha Timor-Leste laran tomak. Iha ninia edisaun datoluk, profisionál na’in-120 hosi organizasaun nasionál besik 100 maka partisipa, ne’ebé hili hosi kandidatura 480, ne’ebé hatudu rekoñesimentu no prestíjiu ne’ebé aumenta hosi programa iha nivel nasionál.

Programa ne’e inklui sesaun formasaun, projetus estratéjikus aplikadus no vizita imersaun ba Estadus-Membrus ASEAN. Inisiativa ne’e organiza hosi Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, ho lideransa hosi Ministru Bendito dos Santos Freitas no ho koordenasaun direta hosi Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Rangel.

Iha nia diskursu, Vise-Ministra Milena Rangel afirma katak “bainhira ita avansa iha prosesu integrasaun ba ASEAN no prepara atu asume Prezidénsia organizasaun nian iha 2029, presiza kontinua hametin kompeténsia, aptidaun, no kapasidade sira lideransa nian ne’ebé sei sustenta dezenvolvimentu nasionál no kontribui ba forma ita-nia futuru hamutuk”.

Iha serimónia ne’e mós konta ho diskursu husi Ministru Juventude, Desportu, Arte no Kultura, Nelyo Isaac Sarmento, ne’ebé hateten: “ami kompromete atu mantein programa lideransa ida-ne’e ba ita-nia lider futuru sira, hasa’e ninia rekursus, loke ba parseiru sira ASEAN Plus nian, no valoriza juventude no desportu nu’udar motór ba prosperidade. Hamutuk, ita harii futuru ida ne’ebé nabilan ba Timor-Leste”.

Dezde lansamentu iha tinan 2024, programa FLBA kontribui ona ba preparasaun joven profisionál timoroan sira ba partisipasaun iha estruturas no inisiativas ASEAN nian, no mós ba reforsu kapasidade nasionál sira iha kontestu integrasaun rejionál no preparasaun ba Prezidénsia ASEAN nian iha tinan 2029.