TIMOR GAP asina akordu ida atu sosa partisipasaun Woodside nian iha Greater Sunrise
Iha loron 27 fulan-outubru tinan 2026, TIMOR GAP, Timor Gás & Petróleo, EP, asina Akordu Fa’an no Sosa ho Woodside Energy Ltd. hodi sosa partisipasaun tomak empreza Austrália nian iha kampu Greater Sunrise, iha Tasi Timor. Hafoin remata tranzasaun no aprovasaun sira ne’ebé presiza, empreza petrolífera nasionál sei kaer interese partisipasaun nian tomak ho 100% iha projetu ne’e. 
Akordu ne'e kobre partisipasaun Woodside nian iha lisensa retensaun NT/RL2 no NT/RL4 no mós iha Kontratu Fahe Produsaun JPDA 03-19 no JPDA 03-20. Konkluzaun hosi operasaun ne’e sujeita ba aprovasaun governamentál no regulamentár sira ne’ebé nesesáriu no mós ba kondisaun presedente sira ne’ebé previstu iha akordu ne’e.
Tranzasaun ne'e atribui ba partisipasaun Woodside nian iha Greater Sunrise kontrapartida total hamutuk dolar amerikanu millaun 200, ho pagamentu sira ne'ebé asosiadu ho faze oioin hosi projetu. Pagamentu dahuluk, hamutuk ho valór dolar millaun 13,71, sei halo bainhira remata tranzasaun. Pagamentu daruak hamutuk dolar millaun 11,29 sei selu iha loron 30 nia laran hafoin Desizaun Finál Investimentu nian. Restante dolar millaun 175 sei selu iha loron 365 nia laran hafoin hahú karregamentu karga dahuluk hosi gás naturál likefeitu ne’ebé destinadu atu fa'an ba kliente ruma.
Akordu ne'ebé agora hetan tuir anúnsiu iha fulan-setembru kona-ba akordu vinkulativu ida entre TIMOR GAP no Osaka Gas Australia Pty Ltd. ba akizisaun partisipasaun ho 10% hosi empreza ida-ne’e iha Greater Sunrise. Molok tranzasaun sira ne’e, estrutura projetu kompostu husi TIMOR GAP ho 56,56%, Woodside Energy ho 33,44%, no Osaka Gas Australia ho 10%.
Konsolidasaun partisipasaun iha Greater Sunrise reforsa TIMOR GAP nia pozisaun iha prosesu dezenvolvimentu hosi kampu Sunrise no Troubadour no mós kontinuasaun hosi serbisu sira ne'ebé relasiona ho konseitu Timor LNG, ne'ebé prevee transporte gás ba prosesamentu iha kosta súl Timor-Leste nian.
Prezidente no Diretór Ezekutivu TIMOR GAP, Rui Soares, afirma katak “ita agora iha pozisaun ida ne’ebé forte liu duke uluk atu aselera dezenvolvimentu Greater Sunrise no avansa ho selesaun ba konseitu dezenvolvimentu Timor LNG nian, lori ita hakbesik ba realizasaun aspirasaun ita-nia nasaun nian ne’ebé kleur tebes hodi dezenvolve Greater Sunrise iha kosta súl Timor-Leste nian”.
Rui Soares mós salienta katak "Greater Sunrise iha signifikadu ne’ebé luan liu fali dezenvolvimentu rekursu gás naturál de’it", tanba ida ne’e nu’udar oportunidade ida atu promove dezenvolvimentu industriál no enerjétiku iha kosta-súl, formasaun kompeténsias, kriasaun empregu, dezenvolvimentu ba empreza lokál, no mós atividade ekonómika.
Operasaun ne'e hala'o iha faze avansadu ida hosi serbisu tékniku, jurídiku no regulamentár ne'ebé nesesáriu ba dezenvolvimentu Greater Sunrise nian. Iha fulan-setembru, Timor-Leste no Austrália hetan ona akordu tékniku kona-ba instrumentu prinsipál tolu ba enkuadramentu projetu iha futuru: Kódigu Minerasaun Petrolífera, Kontratu Fahe Produsaun, no Rejime Fiskál, ne’ebé oras ne’e hala’o hela ida-idak nia prosesu aprovasaun.
Iha sorin seluk, Governu kontinua ona servisu tékniku ne’ebé asosiadu ho opsaun dezenvolvimentu iha Timor-Leste. Iha fulan-setembru, Ministériu Petróleu no Rekursus Minerais asina kontratus ba peskiza jeotéknika no levantamentu sira seluk tuir rota ne'ebé planeadu ba kadoras Greater Sunrise no Bayu-Undan to’o ba Natarbora, ne’ebé ho objetivu atu apoia definisaun rota no dezenvolvimentu infraestrutura iha futuru.
Kampu Sunrise no Troubadour, hamutuk hanaran Greater Sunrise, lokaliza maizumenus kilómetru 150 iha sudeste Timor-Leste no kilómetru 450 iha norueste Darwin nian, iha Territóriu Norte, Austrália.
Kompletasaun ba akizisaun partisipasaun Woodside nian sujeita nafatin ba aprovasaun governamentál no regulamentár sira ne’ebé nesesáriu no mós kondisaun sira seluk ne'ebé estabelese iha Akordu Sosa no Fa'an nian.






































