Governu entrega Proposta Lei kona-ba Orsamentu Jerál Estadu tinan 2027 nian ba Parlamentu Nasionál

Kin. 01 outubru 2026, 16:23h
584eb7f1-12ff-471a-b80f-172c9fca5592

Iha loron 1 fulan-outubru tinan 2026, Ministra Finansas, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso, entrega Proposta Lei kona-ba Orsamentu Jerál Estadu tinan 2027 (OJE 2027) nian ba Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, ne’ebé aprova husi Konsellu Ministrus iha loron 30 fulan-setembru. Ministra Finansas akompaña husi Vise-Ministru Asuntus Parlamentares, Adérito Hugo da Costa no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes. 51c4cf36-3104-400c-8321-ec8450d7c494 51d2841a-165a-494e-bf77-94f9908174c6 985ab83f-1218-4961-9dc6-9f0c3fbe3e18 a0fa8b6b-dbdc-4734-a4a0-5339d9a3c4a8 42151327-6539-41a8-a17c-ee274ecdd85f

Entrega proposta ne’e ba Parlamentu Nasionál marka inísiu faze parlamentár iha prosesu orsamentál, ba diskusaun no votasaun husi Deputadu sira.

OJE tinan 2027 aprezenta montante global konsolidadu ida ho dolar amerikanu millaun 2.568,5 no inklui orsamentu sira husi Administrasaun Sentrál, Seguransa Sosiál no Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Kusi Ambenu (RAEOA). Administrasaun Sentrál iha dolar amerikanu millaun 2.487,4, Seguransa Sosiál dolar amerikanu millaun 186,55, no RAEOA dolar amerikanu millaun 56,1. Valór konsolidadu esklui transferénsia interna entre subsetór oioin atu evita kontabilizasaun dupla ba despeza.

Ho lema "Reforsa Reziliénsia liuhosi Transformasaun: Diversifika Ekonomia ba Futuru ida ne’ebé Sustentável", proposta ne'e fó kontinuidade ba prioridade sira hosi Programa Governu Konstitusionál da-9 no Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030 nian, ne'ebé foka ba servisus públikus, protesaun sosiál, infraestruturas no diversifikasaun ekonómika.

Entre medida prinsipál sira ne’ebé prevee maka dezenvolvimentu setór petróleu no rekursus minerais, reforsu servisu edukasaun no saúde, kontinuidade fornesimentu eletrisidade, apoiu ba Kombatente Libertasaun Nasionál no família vulneravel sira, finansiamentu merenda eskolár, no mós reforsu administrasaun subnasionál. Proposta ne’e mós inklui rekursus ba nesesidade sira ne'ebé asosiadu ho eleisaun no kompromisu sira ne’ebé relasiona ho ASEAN, ba orden públika no seguransa, no mós ba prioridades diversifikasaun ekonómika nian iha setór turizmu no peskas.

OJE 2027 mós introdús abordajen ida ne’ebé forte liu ba planeamentu médiu prazu, ho estimativa ba períodu 2027 to'o 2031. Metodolojia ida-ne'e permite atu identifika kustu sira ne'ebé relasiona ho kontinuidade hosi polítika, servisu no kompromisu sira ne'ebé eziste, no mós análize ketak ba prioridade foun sira, medidas efisiénsias no nesesidade hosi despeza adisionál sira.

Ho entrega Proposta Lei ba Parlamentu Nasionál, OJE 2027 agora hakat ba apresiasaun parlamentár, tuir termu konstitusionál no legál ne’ebé aplikavel.

   Ba leten