Timor-Leste reafirma nia kompromisu ba dezarmamentu umanitáriu iha Konferénsia Revizaun Datoluk ba Konvensaun kona-ba Munisaun Fragmentasaun

Ter. 15 setembru 2026, 10:01h
809226188_1391353342469787_4323156481674875253_n

Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas,  iha loron 14 fulan-setembru tinan 2026,  partisipa iha sesaun altu nivel Konferénsia Revizaun Datoluk ba Konvensaun kona-ba Munisaun Fragmentasaun, iha Vientiane, Repúblika Demokrátika Populár Laos, iha ne’ebé nia reafirma kompromisu Timor-Leste nian ba dezarmamentu umanitáriu, protesaun sivíl no direitu umanitáriu internasionál. Captura de ecrã 2026-09-15 095517 808786547_1787765279087309_5000901569462077473_n 809685088_1662624835874578_7812222445662312893_n 810022918_960476179675050_2999827098747941257_n 809736311_38442447782068320_8417803298368735417_n 810118433_1636041518224170_360319510485839317_n 809812567_952661810693702_2565207791742172074_n 808285903_1425781319545172_1628380987180265932_n 809238668_1837333467631463_4804422194977339214_n 809616461_1116523357707624_2077996988449284121_n

Konferénsia ne'e hala'o iha loron 14 to'o 18 fulan-setembru, ho tema "Aselera Progresu ba Mundu ida ne'ebé Livre hosi Ameasa Munisaun Fragmentasaun", no halibur reprezentantes hosi Estadus Partes, país observadór sira, organizasaun internasionál no entidade sira seluk ne'ebé envolve iha esforsu hodi prevene no hatán ba konsekuénsia umanitária hosi arma sira-ne'e.

Estudu sira ne’e analiza implementasaun hosi Konvensaun no medida sira ne'ebé atu aselera hamoos materiál esplozivu sira, reforsa edukasaun kona-ba riskus, no fó asisténsia ba vítima no komunidade sira ne'ebé afetadu.

Iha ninia intervensaun, Ministru Bendito dos Santos Freitas hato’o Timor-Leste nia solidariedade ba Repúblika Demokrátika Populár Laos no ba komunidade sira ne’ebé afetadu hosi munisaun fragmentasaun no mós materiál esplozivu sira seluk ne’ebé seidauk nakfera.

Ministru mós reafirma Timor-Leste nia determinasaun atu kontribui ba esforsu internasionál hodi promove dame, dignidade umana no protesaun ba jerasaun futuru sira, no mós husu atu hametin kooperasaun rejionál no internasionál iha ámbitu dezarmamentu umanitáriu.

Konferénsia ne'e sei analiza no adopta Planu Asaun Vientiane nian ba tinan 2027–2031, ne'ebé sei orienta implementasaun Konvensaun nian iha tinan lima oinmai, ho medidas iha área sira hamoos no destroi enjeñu, edukasaun kona-ba riskus, asisténsia ba vítima sira, no mós kooperasaun internasionál.

Durante konferénsia ne’e, Bendito dos Santos Freitas mós hasoru malu ho Vise-Ministra Negósius Estranjeirus Vietnam, Nguyen Thi Hoang Van. Parte rua ko’alia kona-ba dezenvolvimentu relasaun bilaterál, hafoin vizita ofisiál Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nian ba Vietname iha fulan-juñu tinan ida-ne’e.

Sorumutu ne’e ko’alia kona-ba akompañamentu ba dokumentu haat ne’ebé asina durante vizita ne’e, negosiasaun ba Akordu Promosaun no Protesaun Investimentu, prosesu ne’ebé relasiona ho Akordu Komérsiu Bilaterál no realizasaun reuniaun dahuluk Komisaun Konjunta Vietname-Timor-Leste nian. Parte rua ne'e mós ko'alia kona-ba preparasaun atu komemora aniversáriu estabelesimentu relasoins diplomátikas nian ba da-25, iha tinan 2027.

Durante konferénsia ne’e, Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun mós partisipa iha jantár ofisiál ne’ebé oferese hosi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Negósius Estranjeirus Repúblika Demokrátika Populár Laos, Thongsavanh Phomvihane, ba delegasaun partisipante sira.

Konferénsia Revizaun datoluk kontinua iha Vientiane to’o loron 18 fulan-setembru, ho objetivu atu avalia progresus ne’ebé alkansa ona no define prioridade sira ba faze implementasaun Konvensaun tuirmai.

 

   Ba leten