Timor-Leste no Indonézia hametin kooperasaun iha reforma sistema jestaun kontabilidade no finansas públikas

Seg. 14 setembru 2026, 15:22h
805854775_1101209732428949_8412955931245447768_n

Ministériu Finansas hala’o semináriu ida kona-ba reforma sistema kontabilidade iha setór públiku no privadu, iha Dili husi loron 31 fulan-agostu to’o loron 4 fulan-setembru 2026,  iha ámbitu kooperasaun téknika entre Timor-Leste no Indonézia atu hametin jestaun finansas públikas no kapasidade institusionál iha área ida-ne’e. 805027237_1613689266931740_1006758938832692638_n 804792508_1415880007181556_3638648838774994687_n 802863675_1079204688411137_8848792381286895750_n 803827841_1046066768332866_4132263758657359428_n

Atividade ne’ebé hala’o iha Auditóriu Kay Rala Xanana Gusmão, Ministériu Finansas, halibur dirijente no funsionáriu sira Ministériu Finansas nian no peritu sira hosi Indonézia, hodi fahe koñesimentu no esperiénsia kona-ba sistema kontabilístiku, jestaun finanseira, auditoria interna, no área sira seluk ne’ebé relasiona ho administrasaun finansas públikas.

Iha abertura semináriu ne’e, Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus de Sousa, destaka nesesidade ba Timor-Leste atu dezenvolve sistema kontabilidade ida ne’ebé kredivel, konsistente, no sustentável, ne’ebé adapta ho nesesidade nasionál no aliña ho padraun internasionál ne’ebé relevante.

Vise-Ministra salienta katak reforma kontabilidade la’ós de’it ba adosaun padraun, prosedimentu, ka sistema tékniku foun, maibé tenke kontribui ba produsaun informasaun finanseira ne’ebé loos, konfiavel, no pontuál, hametin transparénsia no prestasaun kontas, no mós hadi’a jestaun ba rekursus públikus.

"Padraun fó diresaun, maibé implementasaun maka fó signifikadu", hatete hosi Regina de Jesus de Sousa, hodi defende katak susesu hosi reforma depende ba aplikasaun efetivu no konsistente hosi padraun sira ne'ebé adota ona.

Prosesu ne’e abranje dezenvolvimentu kuadru kontabilidade ida ne’ebé apropriadu ba setór públiku no privadu no mós ninia artikulasaun ho área sira seluk jestaun finanseira nian, inklui tributasaun, jestaun patrimóniu Estadu, parseria públiku-privada, no jestaun dívida públika.

Vise-Ministra mós husu expansaun kooperasaun téknika ho Indonézia iha área auditoria interna nian, nomeadamente liuhosi reforsa kapasidade auditór sira-nian, dezenvolve metodolojia auditoria bazeia ba risku, no hametin sistema kontrolu internu Governu nian.

Kooperasaun entre Timor-Leste no Indonézia iha área ida-ne’e hahú iha tinan 2023, ho inísiu foka ba reforma no padraun sira kontabilidade nian, no tuirmai habelar ba tributasaun, jestaun ativus, no mós área sira seluk jestaun finansas públikas nian.

Reprezentante Embaixada Repúblika Indonézia nian iha Timor-Leste, Banga Malewa, reafirma Indonézia nia disponibilidade atu kontinua apoia dezenvolvimentu institusionál no reforsu jestaun finansas públikas iha Timor-Leste, liuhosi formasaun, asisténsia téknika no fahe esperiénsia.

Durante loron lima nia laran, semináriu ne’e hetan partisipasaun husi dirijente no funsionáriu sira husi Diresaun-Jerál Tezouru, Autoridade Tributária, Diresaun-Jerál Jestaun Patrimóniu Estadu, no Diresaun-Jerál Mobilizasaun Rekursus Esternus.

Atividade ne’e nu’udar kontinuidade hosi programa kooperasaun téknika entre nasaun rua ne’e ba dezenvolvimentu sistema kontabilístiku, auditoria, no jestaun finansas públikas iha Timor-Leste.

 

   Ba leten