Timor-Leste no Indonézia hala’o ronda negosiasaun dahaat kona-ba fronteira marítima

Kua. 02 setembru 2026, 11:23h
790318240_1043672304954256_9045755504236925976_n

Timor-Leste no Indonézia, iha loron 1 fulan-setembru tinan 2026, iha Jakarta, hahú ronda negosiasaun formál dahaat kona-ba delimitasaun fronteira marítima entre país rua ne’e, ne’ebé hala’o to’o loron 3 fulan-setembru, iha ámbitu prosesu bilaterál ne’ebé ho objetivu atu halo definisaun permanente ba ida-idak nia fronteiras marítimas. 793212430_1601204448069461_236156149412927361_n 789426420_1427760176166073_9055797595285803953_n 790318417_1823689921976964_9089081149940939509_n 789612677_1866944151355087_1129971901063143229_n 789523520_2515775615516407_4906563855500735943_n 789250932_1357984589788177_1251364911183057756_n 791484013_2123016664916557_1261998264762886878_n

Delegasaun hosi Timor-Leste ne’e lidera hosi Xefe Gabinete Primeiru-Ministru no Diretora Ezekutiva Gabinete Fronteiras Terrestres no Marítimas nian, Elizabeth Exposto, enkuantu delegasaun Indonézia ne’e lidera hosi Embaixadór Ricky Suhendar. Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão iha Jakarta hodi akompaña prosesu negosiasaun ne’e.

Negosiasaun ne’e konta ho prezensa hosi altu funsionáriu no ekipa téknika  sira hosi país rua ne’e no foka liu ba delimitasaun fronteira marítima, ho objetivu atu hetan akordu ida tuir Direitu Internasionál no Konvensaun Nasoins Unidas kona-ba Direitu Tasi (UNCLOS, akrónimu iha lian inglés).

Iha abertura ronda dahaat ne’e, Elizabeth Exposto agradese ba Governu Indonéziu no delegasaun indonézia tanba sai nu’udar uma-na’in ba negosiasaun, no mós destaka diálogu no kooperasaun ne’ebé karateriza prosesu ne’e.

 “Ba ha’u no delegasaun Timor-Leste, nu’udar priviléjiu ida atu kontinua diálogu importante ida-ne’e ho ami-nia kolega sira husi Repúblika Indonézia, iha espíritu amizade, respeitu mútuu no kooperasaun, ne’ebé iha tinan barak nia laran, harii ona baze importante ida ba relasoins entre ita-nia país rua ne’e”, afirma Elizabeth Exposto.

Iha ámbitu ajenda iha Jakarta ne’e, Vise-Ministru Negósius Estranjeirus Indonézia, Arif Havas Oegroseno, oferese almosu boazvindas ida ba Primeiru-Ministru no delegasaun Timor-Leste nian ne’ebé partisipa iha negosiasaun ne’e.

Ronda atuál ne’e fó kontinuidade ba prosesu formál ne’ebé hahú ona iha Dili, husi loron 19 to’o 20 fulan-agostu tinan 2025. Ronda daruak hala’o iha Jogjakarta, husi loron 8 to’o 10 fulan-dezembru tinan 2025, no datoluk maka hala’o iha Singapura, husi loron 27 to’o 29 fulan-abríl tinan 2026.

Delimitasaun fronteira marítima ho Indonézia halo parte iha prosesu definisaun permanente ba fronteiras Timor-Leste, hafoin konkluzaun, iha tinan 2018, Tratadu entre Timor-Leste no Austrália ne’ebé estabelese ida-idak nia fronteiras marítimas iha Tasi Timor.

Ronda negosiasaun dahaat ne’e kontinua to’o loron 3 fulan-setembru, iha Jakarta, hanesan parte hosi diálogu bilaterál entre Timor-Leste no Indonézia ba delimitasaun fronteira marítima entre país rua ne’e.

 

   Ba leten