Primeiru-Ministru no Prezidente Serra Leoa reforsa koordenasaun iha g7+ no avansa ho estabelesimentu relasaun diplomátika

Kin. 16 abril 2026, 11:32h
669232238_831867866636210_475418702822943315_n

Iha loron 14 fulan-abríl tinan 2026, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, nu'udar Pesoa Eminente hosi g7+, partisipa iha sorumutu vídeokonferénsia ida ho Prezidente Serra Leoa, Julius Maada Bio. Sorumutu ne'e ko’alia kona-ba reforsa knaar g7+ nian hodi apoia harii pas, estabilidade no konsolidasaun demokrátika iha Estadus-Membrus, nune’e mós estabelesimentu relasaun diplomátika entre Timor-Leste no Serra Leoa. 670280497_831868116636185_5517247329892486016_n 671358773_831868186636178_8103314472501143958_n 670634452_831867719969558_8431569985428318010_n 671589188_831867649969565_8875656732595697327_n 671187854_831867669969563_7005950984235269056_n 672138313_950956424302869_6384275374417696867_n

Sorumutu ne’e hala’o iha kontestu prezidénsia atuál ba g7+ ne’ebé kaer hosi Serra Leoa no hanesan kontinuidade hosi esforsus koordenasaun entre Estadu sira ne’ebé afetadu hosi konflitu, ho hanoin atu fahe esperiénsia no hametin mekanizmu kooperasaun nian ne’ebé ho objetivu atu ultrapasa situasaun frajilidade no instabilidade sira.

Durante sorumutu ne’e, lider na'in-rua analiza posibilidade atu hametin envolvimentu g7+ liuhosi inisiativa konjunta, inklui haruka misaun ba nasaun membru sira, liuliu Giné-Bisau no Sudaun-Súl, no mós kria mekanizmu ne’ebé fasilita diálogu, mediasaun no diplomasia preventiva. Ko’alia mós kona-ba situasaun polítika iha nasaun hirak-ne'e, ho énfaze ba nesesidade atu promove prosesu diálogu inkluzivu no solusaun pasífika hodi rezolve konflitu sira.

Iha nivel bilaterál, konkorda ona atu avansa ho estabelesimentu relasaun diplomátika entre Timor-Leste no Serra Leoa, ho hanoin atu hametin kooperasaun entre país rua ne’e, ne’ebé iha trajetórias hanesan, marka ho prosesu rekonstrusaun pós-konflitu no konsolidasaun institusionál.

Sorumutu ne’e hetan mós partisipasaun hosi Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, no Sekretáriu-Jerál g7+, Hélder da Costa.

g7+ hanesan organizasaun intergovernamentál ida ne’ebé halibur nasaun sira ne’ebé afetadu hosi konflitu no frajilidade, promove pás no estabilidade, defende efikásia ba ajuda dezenvolvimentu nian, no mós fasilita aprendizajen entre parte sira. g7+ harii iha tinan 2010, iha Timor-Leste, nu’udar plataforma ida ne’ebé permite ninia membru sira atu promove diálogu nasionál no rekonsiliasaun, hametin kooperasaun ida ba dezenvolvimentu ne’ebé efetivu liután bazeia ba apropriasaun no lideransa nasionál, no fahe esperiénsias iha kontestu sira ne’ebé hanesan. Iha tinan 2019, g7+ hetan estatutu observadór iha Nasoins Unidas.

   Ba leten