Governu lansa programa distribuisaun ai-oan no reflorestasaun iha Metinaru

Ter. 13 janeiru 2026, 10:46h
615064027_122212575824053365_7181700806450459286_n

Iha loron 12 fulan-janeiru tinan 2026, Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Florestas, liuhusi Sekretaria Estadu Florestas no Diresaun-Jerál Florestas, lansa programa distribuisaun ai-oan no reflorestasaun ba tinan 2026 iha suku Wenunuk, Postu Administrativu Metinaru, munisípiu Dili. 615156741_122212578350053365_2566397016982331067_n 615393477_122212578416053365_5501663869150351542_n 614743698_122212579034053365_5408680279356348440_n

Lansamentu ne’e prezide husi Sekretáriu Estadu Florestas, Fernandino Vieira da Costa, ne’ebé aprezenta programa distribuisaun ai-oan no kuda ai-oan, ho objetivu atu promove asaun reflorestasaun no agrofloresta, reforsa prátika sustentavel no mós kontribui ba protesaun no konservasaun rekursus naturais, liu-liu iha área Metinaru nian.

Iha ninia diskursu, Sekretáriu Estadu Florestas subliña katak Postu Administrativu Metinaru hasoru nivel aas ba degradasaun (estragu) ambientál, no defende kontinuasaun ba asaun kuda ai-oan iha ámbitu programa reflorestasaun no agrofloresta nian, nune’e bele rekupera funsaun rai nian no asegura sustentabilidade husi atividades dezenvolvimentu iha rejiaun ne’e.

Tuir planu husi Diresaun-Jerál Florestas, programa reflorestasaun iha Metinaru abranje área  totál ektare haat, iha ne’ebé sei kuda ai-oan 4.444, liu-liu espésie sira ne’ebé favorese estabilizasaun rai no rekuperasaun ba área sira ne’ebé hetan degradasaun ka estragu.

Aleinde plantasaun direta, programa ne’e inklui distribuisaun ai-horis florestál, ai-horis ne’ebé fó fuan no ai-horis komersiál ba komunidade lokál sira, atu nune’e bele kuda iha sira-nia to’os rasik, ho objetivu atu hasa’e produsaun, komersializasaun no hasa’e rendimentu família sira nian.

Área ne’ebé hetan reflorestasaun sei akompaña husi komunidade lokál sira ne’ebé responsavel ba vijilánsia no manutensaun espasu, inklui substituisaun ai-horis ne’ebé la moris, ho apoiu tékniku no fornesimentu adisionál ba ai-horis husi parte Diresaun-Jerál Florestas nian.

Sekretáriu Estadu Floresta mós husu partisipasaun ativu husi komunidade sira iha rai-laran tomak, enkoraja sira atu uza viveirus permanentes no komunitárius ne’ebé eziste ona iha munisípiu sira hodi hetan ai-oan atu kuda rasik. Distribuisaun no utilizasaun ai-horis sira sei hetan monitorizasaun husi tékniku sira husi Ministériu no Sekretaria Estadu, no Diresaun-Jerál Florestas.

Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Florestas iha viveiru haat ne’ebé permanente iha Likisá, Lautein, Vikeke no Manufahi, no viveiru komunitáriu sia ne’ebé lokaliza iha munisípiu Aileu, Ainaru, Ataúru, Baukau, Bobonaru, Kovalima, Dili, Ermera no Manatutu.

Iha tinan 2025, prodús ona ho totál ai-oan rihun 221, liu meta inisiál ne'ebé prevee rihun 200, korresponde ba espésie 35, inklui ai-horis sira ba produsaun, konservasaun, ai-horis sira ne'ebé fó fuan no ai-horis urbana sira.

   Ba leten