Governu inaugura Balkaun Úniku Oekusi nian no hametin servisus públikus iha RAEOA
Iha loron 18 fulan-dezembru tinan 2025, Governu Konstitusionál IX inaugura Balkaun Úniku iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambenu (RAEOA), hodi kontinua expansaun ba modelu atendimentu integradu ida-ne’e ba sidadaun sira, hafoin abertura foin lalais Balkaun Úniku iha Munisípiu Kovalima, iha loron 11 fulan-dezembru ne’e.

Serimónia lansamentu ba funsionamentu Balkaun Úniku Oekusi nian ne’e prezide hosi Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, ne’ebé akompaña hosi Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál, Mateus W. dos Santos Talló, Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu, no reprezentante ida hosi Programa Nasoins Unidas ba Dezenvolvimentu (PNUD).
Ho abertura ba funsionamentu Balkaun Úniku Oekusi nian ne’e, daudaun Balkaun Úniku sia maka funsiona ona iha territóriu nasionál tomak, ne’ebé lokaliza iha munisípiu Aileu, Baukau, Kovalima, Dili, Likisá, Manatutu no Manufahi, nune’e mós iha Autoridade Administrativa Ataúru no agora iha RAEOA. Planeia ona mós ba tinan 2026, abertura ba Balkaun Úniku foun sira iha munisípiu Ainaru, Bobonaru, Ermera, Lautein no Vikeke.
Balkaun Úniku ne’e hanesan inisiativa ida hosi Ministériu Administrasaun Estatál, liuhosi Diresaun-Jerál Simplifikasaun no Modernizasaun Administrasaun Lokál, tuir Dekretu-Lei n. 3/2025. Ne’e hanesan sentru servisu desentralizadu ida ne'ebé permite sidadaun sira atu hetan asesu ba informasaun no servisu públiku oioin iha fatin ida de'it, hodi kontribui ba redusaun viajen, kustu no prosedimentu administrativu sira.
Iha kontestu espesífiku RAEOA ne’e, Balkaun Úniku Oekusi nian hala’o papél estratéjiku ida iha koordenasaun entre Administrasaun Sentrál no Administrasaun Rejionál, hodi asegura prestasaun servisu integradu sira ne’ebé adapta ba karakterístika institusionál rejiaun nian, no mós hakbesik liután atendimentu ba sidadaun sira.
Iha loron hanesan, inaugura mós edifísiu Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambenu nian, hodi reforsa kondisaun institusionál ba funsionamentu regulár servisu eleitorál no ba preparasaun prosesu eleitorál sira tuirmai iha rejiaun ne’e. Ho inaugurasaun ida-ne’e, STAE iha RAEOA agora iha ona espasu adekuadu ba mobilizasaun ekipamentu no materiál lojístiku sira, hodi garante preparasaun nesesária ba eleisaun prezidensiál 2027 no ba eleisaun munisipál.
Serimónia sira ne’e hetan partisipasaun husi membrus Parlamentu Nasionál, reprezentantes autoridades munisipais, dirijentes no téknikus administrasaun públika no forsas seguransa, lideransas komunitárias, no membrus komunidade lokál.






































