Timor-Leste no Brazíl formaliza kooperasaun ba formasaun profesores Lian Portugeza
Governu Timor-Leste no Governu Repúblika Federativa Brazíl, iha loron kuarta-feira ne’e, iha Dili, formaliza ona akordu kooperasaun ida ne’ebé atu fó formasaun ba profesores Lian Portugeza Síklu da-3 Ensinu Báziku nian, ho objetivu atu hametin kompeténsia linguístika, komunikativa no pedagójiku-didátika ba dosentes no apoia implementasaun ba kurríkulu nasionál foun, ne’ebé vigora dezde tinan letivu 2025.
Akordu ne’e asina husi Ministra Edukasaun Timor-Leste, Dulce de Jesus, no Embaixadór Brazíl nian iha Timor-Leste, Ricardo José Leal, iha ámbitu ba projetu formasaun ida ho durasaun plurianuál, ne’ebé sei abranje profesores Lian Portugeza totál na’in-644 ne’ebé envolve direita iha prosesu ensinu no aprendizajen ba estudante timoroan sira.
Iha serimónia asinatura ne’e, Ministra Edukasaun afirma katak, “Projetu Formasaun ba Profesores Lian Portugeza hosi Síklu da-3 Ensinu Báziku, ne’ebé ami formaliza liuhusi asinatura akordu komplementár no dokumentu projetu ida, mai hosi kompromisu ida ne'ebé kle'an: atu garante katak ita-nia profesór sira hotu iha abilidade linguístika, komunikativa, didátika-pedagójika no metodolójika nesesáriu hodi garante implementasaun susesu hosi kurríkulu nasionál foun, ne'ebé hahú vigora iha tinan letivu 2025".
Projetu ne’e prevee apoiu tékniku hosi profesór-koordenadór brazileiru na'in-17, ne'ebé sei serbisu iha rejime desénsia konjunta (hanorin hamutuk), no partisipasaun hosi profesór timoroan na'in-81, ne'ebé sei sai hanesan profesór multiplikadór. Tuir Dulce de Jesus, "atu hadi'a prosesu ne'e, ita sei hetan apoiu tékniku hosi profesór koordenadór brazileiru na'in-17, ne'ebé sei serbisu iha rejime dosénsia konjunta (hanorin hamutuk), no profesór timoroan na'in-81, ne'ebé sei sai hanesan profesór multiplikadór, hodi garante sustentabilidade no kontinuidade hosi formasaun ne’e iha futuru".

Inisiativa ne’e inklui mós prodúz materiais didátiku foun ba klase 7.º, 8.º no 9.º ano, kria Ambiente Aprendizajen Virtual ida, no mós estabelese Núkleu ida ba Formasaun Profesores Portugés iha Institutu Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun (INFORDEPE), hanesan estrutura permanente ba apoiu tékniku no pedagójiku.
Ministra Edukasaun subliña mós katak “ita hotu kompriende katak ida ne’e hanesan investimentu ida ne’ebé estratéjiku no ambisiozu. Investimentu ida ne’ebé la’ós de’it formasaun ba dosentes, maibé nu’udar konstrusaun modelu sustentável ida ba futuru formasaun no edukasaun iha Timor-Leste”.
Tuir Embaixadór Brazíl iha Timor-Leste afirma katak, Governu Brazíl iha kompromisu atu kontinua kolabora ho Timor-Leste, liuliu iha promosaun no difuzaun lian portugeza, hodi destaka katak "formasaun ba profesór sira ho objetivu atu kapasita profesór sira no habelar uzu lian portugeza, liuliu iha ensinu báziku".
Projetu ne’e hetan apoiu hosi Governu Brazíl, liuhosi Ajénsia Brazileira Kooperasaun (ABC, sigla iha lian portugeza), no kolabora ho Universidade Estadual de Campinas (UNICAMP), kona-ba aspetu tékniku no sientífiku, iha ámbitu kooperasaun bilaterál iha setór edukasaun nian.






































